Unanimidade no Pleno da Coruña para continuar o proceso xurídico para a recuperación da Casa Cornide fronte aos Franco

O Pleno do Concello da Coruña deu un paso máis para evitar que a reclamación da Casa Cornide pérdase no labirinto dos prazos administrativos. Co voto favorable de todos os grupos (PSOE, BNG e PP), a Corporación aprobou a declaración de non caducidade do procedemento de revisión de oficio dos acordos de 1962. Esta manobra xurídica blinda o expediente fronte ás pretensións dos herdeiros do ditador Francisco Franco, quen solicitara o arquivo da causa alegando que o tempo para resolver expirara.

A estratexia municipal apóiase no concepto de "interese xeral", un salvoconducto legal que permite manter vivo o proceso para pesar do tempo transcorrido. Segundo o concelleiro de Cultura, Gonzalo Castro, os informes xurídicos —incluído o do catedrático Carlos Aymerich— e a xurisprudencia recente do Tribunal Supremo avalan que, ante a gravidade da nulidade dos actos de 1962 e a relevancia do ben, o Concello non pode verse atado por prazos de caducidade ordinarios. "É unha cuestión de orde pública e de hixiene democrática", subliñou Castro durante a súa intervención.

O fondo do asunto remóntase a xullo e agosto de 1962, cando se orquestrou unha poxa "ad hoc" para que o palacete pasase a mans privadas e, de aí, á familia Franco, segundo a posición municipal. O Concello busca agora anular aquela violación e a posterior adxudicación a Pedro Barrié da Maza, quen actuou como ponte para que Carmen Polo fixésese coa propiedade. O obxectivo final é reverter unha operación que o Goberno local tacha de "fraude de lei" para que o inmoble da Cidade Vella regrese ao patrimonio municipal.

Apoio da oposición con críticas

O voceiro do BNG, Francisco Jorquera, apoiou a medida, aínda que non escatimou en críticas cara á "lentitude exasperante" do Goberno de InésRey . O voceiro nacionalista recordou que a moción para recuperar a casa aprobouse en 2019 e que se tardou un lustro en chegar a este punto. Jorquera salientou que a operación de 1962 foi unha "corrupción estrutural" do réxime, achegando como proba cartas históricas que demostran como se deseñou o plan para que a adxudicación non fose directa desde o Estado ao ditador, evitando así o escándalo público.

O Partido Popular, liderado por Miguel Lorenzo , votou a favor por "lealdade aos intereses da cidade", pero cualificou a situación de "chapuza de xestión". Lorenzo denunciou que o expediente chegou a estar en risco de caducidade pola falta de axilidade administrativa do Goberno local, comparándoo con outros contratos municipais que sufriron atrasos similares. Ademais, advertiu que a batalla final non se librará no salón de plenos, senón nos xulgados, onde os Franco xa interpuxeron recursos.

Así está a situación da Casa Cornide

A Casa Cornide, declarada Ben de Interese Cultural (BIC) en 2023, permanece actualmente case baleira tras o "baleirado" realizado pola familia Martínez-Bordiú alegando problemas de humidade. Aínda que desde agosto de 2025 permítense visitas públicas restrinxidas de catro horas á semana, a titularidade segue sendo o gran cabalo de batalla. A declaración de hoxe permite ao Concello continuar coa vía administrativa como paso previo e irrenunciable antes de acudir á vía civil.

O camiño xudicial preséntase complexo. Os herdeiros de Franco impugnaron a desestimación da súa solicitude de caducidade, o que obrigará ao Concello para presentarse nun novo preito. O PP alertou sobre as posibles indemnizacións que poderían derivarse se se anulan os acordos de 1962, un custo que por agora é unha incógnita. Con todo, o consenso político é total en canto a que o retorno do inmoble é unha débeda pendente coa memoria histórica da Coruña.