España afronta un custo de oportunidade de 44.500 millóns de euros ao ano por non activar o propósito empresarial

ImpactCo, a firma boutique de asesoramento que axuda ás empresas para crecer con propósito, convertendo a súa razón de ser nunha ferramenta de crecemento e creación de valor, presenta O Custo Invisible, un informe que analiza a brecha entre a declaración de ter un propósito dentro dunha empresa — é dicir, a razón de ser dunha empresa máis aló da maximización do beneficio— e a súa aplicación efectiva na xestión.

A análise estima que esta falta de activación supón para a economía española un custo de oportunidade de 44.500 millóns de euros anuais, equivalente ao 2,6 % do PIB.

Se as empresas españolas activasen o seu propósito e materializasen ese potencial, as contas do Estado poderían recibir aproximadamente 19.600 millóns de euros adicionais ao ano, sen necesidade de subir impostos, ampliar o déficit nin emitir débeda. Esta estimación contempla o efecto dunha maior actividade económica sobre a recadación e o posible aforro en gasto público.

O paradoxo español: crecemento económico sen xustiza social

España pechou 2025 cun PIB de 1,69 billóns de euros e un crecemento do 2,8 %. Con todo, o informe sinala que o 34,8 % dos nenos, nenas e adolescentes do país, máis de 2,7 millóns, atopábase en risco de pobreza ou exclusión social, a segunda taxa máis alta da Unión Europea. O estudo tamén recolle que o 10 % máis rico concentraba o 57,2 % da riqueza en España en 2025.

Estes indicadores reflicten unha das contradicións que aborda o informe: o crecemento económico non sempre se traduce en benestar compartido. A cuestión, por tanto, non é unicamente canto valor xera a economía, senón como se distribúe e en que medida contribúe ao progreso da sociedade.

“Esta brecha podería reducirse mediante unha aplicación efectiva do propósito empresarial. A desigualdade é unha trampa de produtividade: as economías moi desiguais crecen máis lentamente. Neste contexto, internalizar custos, mellorar as condicións laborais e aumentar a formación contribuiría a un crecemento máis sostible e inclusivo á vez que favorecemos na creación dunha clase media, motor de calquera economía sa e próspera”, comenta Ángel Bonet, presidente de ImpactCo.

O custo empresarial de non activar o propósito

O informe identifica unha brecha entre a declaración do propósito e a súa integración real nas organizacións. Aínda que o 70 % das empresas españolas declara ter un propósito, o 39 % confúndeo coa misión e a visión. Esta distancia tamén se reflicte no compromiso laboral: o engagement en España situouse no 10 % en 2025, fronte ao 18 % de fai dez anos.

A falta de compromiso pode repercutir na produtividade, o absentismo e a rotación do talento. Neste último caso, o custo de substituír a un empregado varía segundo o posto: sitúase entre o 30 % e o 50 % do salario anual en postos de entrada, entre o 125 % e o 150 % en mandos medios e pode alcanzar o 400 % en perfís directivos e altamente especializados.

O absentismo constitúe outra fonte de impacto económico. Segundo as estimacións recollidas no informe, o seu custo en España alcanzou os 29.114 millóns de euros en 2024. Ao incorporar os custos de substitución e a produción non recuperada, o custo total pode ascender a 128.668 millóns de euros.

“Todo isto pon de manifesto que as empresas han de ter un propósito real e implementado que maximice o valor compartido, é dicir, beneficios económicos á vez que sociais”, asegura Bonet.

O informe expón así o propósito empresarial como unha panca para mellorar a produtividade, reter talento, impulsar a innovación e xerar valor compartido. Para iso, propón pasar da declaración á acción, integrándoo nos indicadores de xestión, as decisións de investimento, a política salarial, a relación cos provedores e a medición do impacto social e ambiental.

O Custo Invisible constitúe, ademais, unha base de traballo para as futuras liñas de investigación da Cátedra de Empresas con Propósito da Universidade de Navarra, co obxectivo de profundar na relación entre a xestión empresarial, a creación de valor e o progreso económico e social.

O informe do Custo Invisible non é un paper de investigación científica nin pretende selo. É unha análise do estado actual do noso modelo económico e empresarial —e unha proposta para melloralo— concibido como base de traballo e punto de partida das futuras liñas de investigación da Cátedra de Empresas con Propósito da Universidade de Navarra. Apóiase en fontes fiables e en estudos académicos revisados por pares, pero asume con transparencia que a evidencia dispoñible aínda carece da profundidade científica que a cuestión merece: precisamente esa carencia é a que este informe quere axudar a resolver.

Fonte: O Xornal