Elviña, a porta de entrada á cidade: "Vese moi bonito desde fóra, pero dentro está máis descoidado"

Elviña preséntase hoxe como un dos barrios máis reconocibles da Coruña , non só pola súa localización estratéxica como porta de entrada á cidade, senón tamén pola súa configuración urbana e a súa identidade veciñal. A ambos os dous lados da avenida de Alfonso Molina, eixo principal de acceso rodado, esténdese este barrio concibido como un gran complemento residencial vinculado na súa orixe ás zonas industriais.

O seu desenvolvemento responde a un proxecto aprobado definitivamente en 1967, o que o converteu no primeiro polígono destas características en todo o Estado. A maioría das súas vivendas levantáronse entre finais dos anos setenta e principios dos oitenta, seguindo unha planificación que apostaba pola abundancia de espazos verdes e zonas de relación. Con todo, esa expansión tamén supuxo a absorción de antigos núcleos como Louzás ou Ou Marzán, dos que apenas quedan restos.

Esa mestura entre planificación urbanística e evolución natural do barrio segue moi presente na percepción dos seus veciños, que coinciden en definir Elviña como un lugar cómodo para vivir, aínda que non exento de matices e carencias.

A tranquilidade é, sen dúbida, un dos trazos máis repetidos. Candea Souza, veciña nova que viviu sempre na zona, resúmeo con claridade: "Paréceme un barrio súper tranquilo, hai unha chea de cousas que se poden facer". Na mesma liña exprésase Jacques Valirio, que naceu no barrio e residiu nel durante gran parte da súa vida: "Tranquilo. Unha das mellores cousas do barrio é que non ten costas… e que é moi bonito, a verdade". Tamén Carmela Pardo, con anos de experiencia como residente, insiste nesa idea: "Eu véxoo un barrio moi tranquilo. Levo moitos anos aquí e véxoo un bo barrio".

Esa calma combínase cunha forte presenza de zonas verdes, un dos elementos máis valorados polos veciños. Pilar, que leva máis de catro décadas en Elviña, destaca que é "o mellor barrio para pasear, tanto para os cans como para a xente maior". Na súa descrición, aparecen parques coidados, bancos e espazos abertos que facilitan a vida diaria: "Está moi limpo todo, ben axardinado". Carmela coincide ao subliñar que "temos moita zona verde", o que converte ao barrio nunha contorna especialmente "acolledora para maiores e familias".

Con todo, esa valoración positiva convive con críticas sobre o mantemento. Carmela exprésao de forma directa: "Fáltanos que nos coiden un pouco, porque a alcaldesa esquécese dos barrios". Na súa opinión, aínda que existen boas infraestruturas, o coidado non sempre está á altura. "Temos moitas árbores e esquécense deles", sinala. Na mesma liña, Fabián Hernández, dependente dunha carnicería do mercado, sinala unha diferenza entre a imaxe exterior e o estado real dalgunhas zonas: "Vese moi bonito desde fóra, pero o de dentro igual está un pouco máis descoidado".

Elviña tamén reflicte unha convivencia interxeracional marcada pola súa proximidade á universidade e a súa evolución histórica. Candea explica que "hai un pouco de todo", con presenza tanto de persoas maiores como de estudantes que chegan pola proximidade do campus. Pilar, desde unha perspectiva máis longa no tempo, recorda un pasado moi distinto: "Cando vin non había nada… isto era unha aldea". Hoxe percibe unha substitución xeracional progresiva. "Vaise renovando, van chegando os fillos sobre todo", asegura.

O comercio local e a posibilidade de facer vida sen saír do barrio aparecen como outro dos puntos fortes. "Hai unha chea de bares, supermercados, ximnasio, academias…", enumera Candea. Fabián reforza esa idea desde a súa experiencia no mercado: "Si que se pode facer vida de barrio", e destaca ademais o valor do trato próximo: "A xente vén pola atención, porque lle expliquen, polo trato". Carmela coincide en que "temos o mercado, temos supermercados, tendas...", o que permite cubrir as necesidades do día a día sen grandes desprazamentos.

A localización de Elviña, precisamente, é un dos seus grandes activos. O seu carácter de porta de entrada á cidade tradúcese en boas conexións. "Está moi ben comunicado", asegura Candea, que menciona varias liñas de autobús que conectan co centro e a universidade. Fabián engade a proximidade da estación de autobuses como un punto crave. No entanto, algúns veciños introducen matices. Carmela considera que a conexión co centro é boa, pero "con outros barrios non tanto". Jacques, pola súa banda, expón unha mellora concreta: "Oxalá puxesen un bus directo a Marineda".

En canto á seguridade, as opinións mostran certa diversidade. Candea afirma que "está ben, estivo peor", mentres que Fabián sostén que "en principio non hai ningún problema". Carmela reforza esa percepción xeral de tranquilidade: "Vívese tranquilo aquí". Con todo, Jacques introduce un punto máis crítico, especialmente en relación cos negocios: "Non é moi seguro para os negocios locais. Hai bastantes roubos en tendas", comenta.

O sentido de pertenza é outro dos aspectos que emerxen nas conversacións. Jacques exprésao con graza: "I love Elviña. Lévoo dentro", unha afirmación que resume o vínculo emocional de moitos residentes co barrio. Aínda que recoñece que non sempre hai unha gran vida social entre mozas, si percibe que existe "sentimento de barrio".

Desde o punto de vista urbanístico, Elviña destaca por unha disposición considerada das máis equilibradas da cidade. A avenida de Joaquín Planells e outras actuacións singulares, como a reconversión de antigos espazos militares en bloques residenciais, forman parte dunha estrutura que combina funcionalidade e espazos abertos. Aínda así, algúns veciños coinciden en que sería necesario potenciar "máis actividades comunitarias" que dinamicen eses espazos de relación previstos no deseño orixinal.

En conxunto, Elviña debúxase como un barrio cómodo, verde e ben situado, que soubo evolucionar desde as súas orixes como polígono residencial ata converterse nunha contorna consolidada. Entre a memoria do que foi "unha aldea" e a realidade actual dun barrio diverso, Elviña mantén unha identidade propia que os seus habitantes defenden sen artificios.

O reto de manter vivo un "barrio auténtico"

Leandro García, coñecido como Lalo e presidente da asociación veciñal, define Elviña como un lugar con personalidade propia, aínda que dividido en dúas fases con infraestruturas distintas. "Son barrios diferentes, pero que están unidos ao cento por cento", explica o representante, quen destaca por encima de todo o carácter natural da contorna: "É un barrio verde, está axardinado totalmente". Con todo, esta identidade choca coa falta de atención institucional. Lalo lamenta que o mantemento sexa "deficitario" e reclama maior constancia no coidado dos xardíns, xa que, ao ser a entrada á cidade, o polígono "tería que estar máis consentido".

A seguridade e o comercio local centran as maiores preocupacións da asociación. Tras superar un refacho complicado con narcopisos e roubos que xeraban unha "inseguridade palpable", os veciños seguen pedindo unha policía de barrio efectiva. A este problema súmase o declive do pequeno comercio: "Estamos a notar un baixón impresionante en peches de locais; a hostalería é a que defende o sistema", apunta Lalo. A pesar de ser unha veciñanza envellecida onde apenas ven carteis de "véndese", Elviña sobrevive como un enclave estratéxico con "todos os servizos necesarios".

Subscríbeche para seguir lendo