Arrinca a conta atrás: un mes para que o Sol apáguese na Coruña

O 12 de agosto de 2026 está marcado no calendario como o día da eclipse solar total e A Coruña será un dos mellores lugares de España para observalo. Será un momento único, xa que un fenómeno destas características non se volverá a repetir na cidade ata dentro de 601 anos. Se ben aínda queda un mes, convén empezar a prepararse: como protexer a vista para observar o Sol con seguridade ou que axustes facer na cámara ou o móbil para conseguir a mellor fotografía. Comezará ás 19.31 horas e concluirá ás 21.22, pero a fase de eclipse total durará unicamente 76 segundos, entre as 20.28 e as 20.29. Só queda esperar e mirar ao ceo cun ollo posto na previsión meteorolóxica, porque, por agora, é imposible saber que tempo fará ese día.

Protección para os ollos: a lesión chega sen dor

O maior perigo do 12 de agosto é invisible e indoloro. O óptico coruñés Alexandre Dubra explica que mirar directamente ao Sol sen protección pode queimar a retina sen que a persoa senta dor. «O ollo concentra a luz igual que unha lupa e a retina non doe. Cando te dás conta, a lesión xa está feito. Case segundos despois verán como unha pequena mancha constante que ao día seguinte pode aumentar e que é irreversible», advirte. Por iso insiste en que só deben utilizarse lentes homologadas para eclipses, xa que «as lentes de sol convencionais ou calquera método caseiro non ofrecen a protección necesaria». Tamén recomenda comprobar que os filtros estean en perfecto estado, non mirar ao Sol durante períodos prolongados e extremar as precaucións cos nenos. «É un risco completamente innecesario, porque unhas lentes homologadas custan apenas uns euros», recorda.

Outro dos aspectos para ter en conta é como nos afectará este fenómeno. A imaxe dunha eclipse adoita ir acompañada de historias sobre animais desorientados ou persoas que senten que chegou a noite. Con todo, María Jesús Delgado Saavedra, catedrática de Fisioloxía da Universidade Complutense de Madrid pide pór esas escenas en contexto. Tras realizar un estudo científico, explica que se observaron modificacións no comportamento de abellas, aves ou algúns organismos mariños, todos eles moi sensibles aos cambios de luz. Aínda así, insiste en que o sistema circadiano «é moi robusto» e que uns poucos minutos de escuridade non bastan para modificalo. «É unha resposta aguda a un cambio agudo, non vai ser nada extraordinario a nivel fisiolóxico», explica. Ademais, esta eclipse chegará ao final da tarde, preto do crepúsculo, polo que o contraste coa luz natural será menor que se ocorrese pola mañá. Nas mascotas tampouco espera grandes cambios. Delgado considera que un can que permaneza en casa apenas notará o fenómeno e que, se se mostra inquieto, probablemente «responderá máis o nerviosismo ou a expectación das persoas que o rodean que á propia eclipse». A única recomendación que fai é gozar da experiencia sen esquecer protexer a vista.

As recomendacións dos ‘cazaeclipses’

Hai moitas persoas que teñen desde hai tempo o 12 de agosto de 2026 fixado no seu calendario. Son os amantes das eclipses, aos que non lles importa percorrer miles de quilómetros para mirar ao ceo e ser testemuñas dun momento único. Sábeo ben Óscar Blanco. O socio fundador da Agrupación Astronómica Coruñesa ÍO e director do Centro Astronómico de Trevinca, en Ourense, viaxou ata Turquía, Australia, Estados Unidos ou Chile para ver eclipses.

«A xente móvese por este motivo. Van vir moitas persoas de fóra. Doutras partes de Galicia, de Portugal e doutros países de Europa. E non só á cidade, tamén aos arredores», conta Blanco. De feito, os hoteis colgaron o cheo hai meses, con prezos polas nubes. Tamén os apartamentos turísticos empezaron á escasear e apenas queda nada dispoñible para pasar a noite do 12 de agosto na Coruña.

Xa falta só un mes e Óscar Blanco aínda non decidiu cal vai ser a súa localización, aínda que cre que se vai a decantar «pola zona de Oleiros» para «ter o mar diante», aínda que recoñece que «a Torre de Hércules e o monte de San Pedro» son moi boas localizacións.

O que agradece é que esta vez non lle tocará coller avións nin facer horas interminables por estrada. «Cando fun a Estados Unidos, nun só día fixen mil quilómetros por culpa do tempo. Agora, todo o que estea por baixo de 500 kilometros é un luxo. Ata poida que apenas me mova nada e haberá quen poida ir andando a gozalo», reflexiona.

En canto á previsión, como experto, recomenda cando se estea achegando o momento «mirar o día e a hora, porque pode amencer nubrado pero que abra pola tarde». «A previsión no verán é mais fácil de facer sobre todo se hai anticiclón potente», manifesta. De todos os xeitos, que unha nube se cruzamento no momento clave «non se pode anticipar».

Para a fotografía, mellor non soster o móbil na man

A eclipse, ante todo, hai que gozalo. Por iso o fotógrafo Óscar Blanco recomenda «non ter o móbil na man» durante a fase de totalidade. «Se o queren fotografar, que o fagan, pero que non estean pendentes da pantalla. É mellor facer refachos ou ata un vídeo. Pódese apoiar nalgún sitio ou usar un trípode», apunta e explica que hai que deixar «o axuste de exposición en manual e non en automático, para que non compense a baixada de luz». Tamén cre que é mellor capturalo «en horizontal e non en vertical» xa que «o Sol vai estar eclipsado preto do horizonte» e iso «vai combinar coa paisaxe». Parécelle interesante que se grave un vídeo porque así «queda de recordo e pódese escoitar o son dese momento».

Para os profesionais, indica que «hai dous momentos importantes: a fase de parcialidad e de totalidade», pois na primeira hai que usar «un filtro específico diante da óptica para ir fotografando a lúa progresivamente» e logo hai que retiralo «moi rápido». «Ademais hai que estar pendentes, entre outras cousas, do encadre, porque o Sol vai cambiando de posición, e da velocidade de obturación», engade Blanco, que recorda que «hai moitos tutoriales» para capturar eclipses coa cámara.

Un fenómeno que atrae congresos en vacacións

Agosto adoita ser «o mes máis tranquilo para o turismo de congresos» na Coruña. Así o explica o presidente do Convention Bureau, José Blanco Castiñeiras, que recoñece que «é moi raro que haxa congresos en agosto» porque coincide coas vacacións e a actividade profesional practicamente detense. Este ano, con todo, a eclipse cambia o panorama. Blanco confirma que si haberá reunións vinculadas a asociacións de afeccionados á astronomía e destaca que está a chegar un visitante diferente ao habitual: «Pensabamos que virían un ou dous días, pero as reservas que estamos a ver son de maior duración», sinala. A iso súmase unha excepción pouco común: a Universidade dá Coruña reunirá do 10 ao 14 de agosto a máis de 300 investigadores de todo o mundo en dous congresos internacionais sobre cosmología e física solar, unha coincidencia pouco habitual para un mes tradicionalmente afastado do calendario congresual.

Onde e como velo: mirar ao horizonte é máis importante que ao ceo

Elixir ben o lugar pode marcar a diferenza entre gozar da eclipse ou perderse o momento da totalidade. Como o Sol estará moi baixo cando se produza o fenómeno, os especialistas recomendan buscar espazos co horizonte completamente despexado cara ao océano e evitar puntos onde edificios ou árbores poidan ocultar a visión. Na Coruña, as recomendacións pasan pola praia do Orzán, que ofrece unha panorámica limpa sobre o mar, a praia do Matadoiro, o parque escultórico da Torre de Hércules e o Monte de San Pedro. Pero hai máis opcións. O Ministerio de Ciencia puxo en marcha un visor para axudar a localizar o mellor punto de observación e repartir aos asistentes, co obxectivo de evitar desprazamentos innecesarios e grandes atascos. Con todo, a un mes da eclipse, aínda ninguén pode responder á pregunta que máis se repite: haberá nubes na Coruña que impidan ver o fenómeno? O delegado da Aemet en Galicia, Francisco Infante, deixa claro que aínda «é imposible sabelo». Haberá que esperar ata a semana previa para ter unha idea fiable de como estará o ceo. Ata entón, Infante sinala que a costa coruñesa adoita verse condicionada en agosto por dous factores: as néboas mariñas e a nebulosidade asociada ao paso de frontes pouco activos.