Multa a un avogado da Coruña por empregar intelixencia artificial nun recurso xudicial: "Traizoa a confianza do seu cliente"

O Tribunal Superior de Xustiza de Galicia (TSXG) confirma a sanción por valor de 1.800 euros a un avogado da Coruña que presentou un recurso xudicial elaborado con intelixencia artificial, que contaba con reiteradas “incoherencias ou invencións”, segundo informa o órgano nun auto. En total, o letrado coruñés incorporou 24 citas con textos engadidos “de libérrima creatividade xurídica”, tal e como o cualifica o texto emitido. A Sala do Social trasladará a resolución para que o Ilustre Colexio de Avogados da Coruña actúe respecto “aos efectos disciplinarios que procedan”.

“O uso de sistemas de intelixencia artificial generativa no exercicio da avogacía non é, en si mesmo, unha práctica vedada. Supón unha vulneración dos deberes deontolóxicos máis elementais que o exercicio da avogacía impón. A conclusión é clara: o uso de ferramentas generativas obriga non só a un control ex ante (avaliación do sistema de IA que se pretende utilizar), senón tamén ex post (verificación dos resultados arroxados)”, subliña a Sala no auto.

O TSXG explica o letrado coruñés ha recoñecido os feitos, ademais de desculparse e informar “ do ocorrido ao seu propio cliente”. Con todo, o órgano tamén aclara que o sancionado non ofreceu “explicación suficiente sobre o modo en que tal resultado puido producirse" e tampouco informou sobre o tipo de ferramenta de intelixencia artificial que empregou. Os maxistrados relatores sérvense do Libro Branco sobre Intelixencia Artificial e Avogacía e a Instrución 2/2026 do Pleno do Consello Xeral do Poder Xudicial para sinalar que, sen ser supor unha prohibición, o uso da IA debe realizarse baixo un “control humano consciente e efectivo” sempre restrinxido á preparación do texto, "non á elaboración do escrito procesual".

O auto da sanción menciona que este tipo de actividades e actitudes no marco legal "supón unha falta de respecto" cara ao TSXG por presentar "con aparencia de rigor e autenticidade" unha fundamentación legal "integramente inventada". "Aumenta a carga de traballo do Tribunal, desvirtúa a función do recurso e compromete a credibilidade do propio proceso", explica. Ademais diso, o texto da Sala incide en que, con este acto, o letrado “traizoa a confianza que o seu cliente depositou nel”. Aludindo á "perniciosa e habitual alucinación da IA", o TSXG atopa que houbo “unha forma de actuar pouco dilixente, polo menos, cando non directamente reveladora dunha mala fe procesual".

Multa para castigar e disuadir

O TSXG recorda aos profesionais no seu auto que "o deber de comportarse con lealdade, veracidade e coherencia" ante os tribunais, evitar actitudes contrarias aos deberes de honradez e rigor. Por iso, sexa por simple neglixencia ou un propósito de engano, a Sala afirma "unha infracción obxectiva do devandito principio” e procede a sancionar con 1.800 euros ao letrado coruñés.

Á hora de fixar a contía da sanción, os maxistrados resaltan que o propio artigo 75.4 da LJS lles faculta para impor unha multa de 600 ata 6.000 euros. A contía calculouse segundo a gravidade da conduta, os prexuízos ao procedemento e a Administración, así como a capacidade económica do infractor. A contía de 1.800 euros aplícase ao ter en conta “non só o alcance do incumprimento, senón tamén da reprobación que a conduta merece”.

“Queremos utilizar como fiel o custo dunha ferramenta de intelixencia artificial deseñada especificamente para a investigación xurídica e verificadea, cuxo uso eliminaría ou reduciría drasticamente o risco de que se producisen as alucinacións constatadas. As principais editoriais xurídicas do mercado español ofrecen subscricións a solucións de intelixencia artificial integradas con bases de datos jurisprudenciales verificadas, con plans de acceso anual que oscilan, en modalidades básicas, entre 1.500 e 3.000 euros”, explica o TSXG, que sinala que é posible "a simple comprobación das citas a través do CENDOJ, de acceso gratuíto e moi intuitivo”.

O auto expón que a sanción se impón “para cumprir as dúas facetas que ten toda multa: a sancionadora, para castigar o comportamento inadecuado, e a disuasoria, a fin de evitar que se reitere no futuro”. A pesar diso, a Sala recoñece os elementos atenuantes que supoñen o recoñecemento expreso dos feitos por parte do avogado, así como a "comunicación espontánea da situación ao seu propio cliente".

Subscríbeche para seguir lendo