A deforestación ameaza a 7.600 especies que dependen dos bosques en todo o mundo

A perda de biodiversidade acelerouse nas últimas décadas en todos o planeta, impulsada entre outras causas pola deforestación. A crecente demanda de produtos agrícolas e forestais e a expansión da agricultura intensiva nos países máis desenvolvidos está a provocar a desaparición de zonas boscosas máis aló das súas fronteiras.

Un estudo publicado en 'Nature' por investigadores da Universidade de Princeton cuantificou o impacto da demanda deses produtos en 24 países desenvolvidos sobre 7.593 especies de aves, mamíferos e réptiles dependentes dos bosques. A conclusión é que esas especies están seriamente ameazadas.

Os investigadores combinaron datos económicos sobre o comercio internacional con mapas de deforestación obtidos por satélite e modelos de distribución de especies entre 2001 e 2015. Os resultados mostran que o 13,3% da perda global de áreas de distribución de vertebrados forestais foi atribuíble ao consumo de madeira e cultivos por parte destes países desenvolvidos.

Estados Unidos, Alemaña, Francia, Xapón e Chinesa figuran entre os principais contribuíntes a este fenómeno, e 18 dos 24 países analizados tiveron maiores impactos internacionais que internos na perda de biodiversidade.

"É difícil rastrexar o impacto que teñen os países sobre o medio ambiente fose das súas fronteiras", explica Alex Wiebe, autor principal do estudo. "Ao combinar imaxes satelitales con datos económicos e de biodiversidade, agora podemos medir e mapear exactamente onde os países impactan sobre as especies en todo o mundo por primeira vez", engade.

Exportando extinción

O estudo identifica ‘puntos críticos’ de perda de biodiversidade, principalmente en rexións tropicais cunha alta concentración de especies endémicas. O consumo estadounidense tivo o impacto máis significativo na biodiversidade de América Central, mentres que Chinesa e Xapón afectaron gravemente á fauna das selvas tropicais do sueste asiático.

Un achado preocupante é que o comercio internacional ha contribuído de xeito desproporcionado á perda de hábitat de especies en perigo crítico de extinción. Segundo o estudo, máis da metade da perda de hábitat do 25% destas especies débese ao consumo internacional.

"Ao importar alimentos e madeira, os países desenvolvidos están a exportar extinción", advirte David Wilcove, coautor do estudo.

"O comercio global estende os impactos ambientais do consumo humano, neste caso impulsando aos países máis desenvolvidos a obter os seus alimentos de países máis pobres e con maior biodiversidade nos trópicos, o que resulta na perda de máis especies", subliña.

Os resultados do estudo destacan a necesidade de reformar as políticas comerciais para reducir a presión sobre os ecosistemas máis vulnerables. Wilcove subliña a importancia da colaboración entre os países importadores e exportadores para promover a conservación do hábitat e garantir prácticas comerciais máis sostibles.

"O comercio mundial de alimentos e madeira non se deterá", recoñece Wilcove. "O importante é que os países importadores recoñezan os impactos ambientais que este comercio ten sobre os países exportadores e traballen con eles para reducilos. Todos os países beneficiaranse se promoven a protección do hábitat e a agricultura sostible, porque a biodiversidade beneficia a todos os países".

Estratexias de conservación

O estudo suxire que a análise de patróns de perda de biodiversidade podería axudar a predicir onde as especies están en maior risco, o que permitiría desenvolver estratexias de conservación máis eficaces.

"A aplicación de certificacións ambientais máis estritas e a regulación da cadea de subministración poderían mitigar os impactos negativos da deforestación vinculada ao comercio internacional", expoñen os autores.

Equilibrar as necesidades económicas coa preservación dos ecosistemas debe ser o obxectivo. "A cooperación global será clave para garantir que o desenvolvemento económico non se logre a expensas da biodiversidade mundial", recolle o estudo.

Ademais, a participación da sociedade civil e as organizacións non gobernamentais (ONG) será crucial para presionar aos gobernos e as empresas para adoptar medidas efectivas que minimicen a perda de biodiversidade, apuntan os investigadores. As estratexias de mitigación tamén deben incluír incentivos económicos para promover a reforestación e a restauración de ecosistemas degradados. Así mesmo, as políticas comerciais deben incentivar prácticas sustentables e penalizar aquelas que conduzan á deforestación, conclúen os autores