O fin dos aiatolás?

Isto estase complicando e moito, porque xa se sabe como empezan as guerras pero non como acaban. A acumulación de forza ao redor da República Islámica de Irán terminou como cabía supor, a pesar de que a decisión final estivese en mans de alguén tan imprevisible como Donald Trump. Wáshington nunca acumulara tantas forzas en Oriente Medio desde a invasión de Iraq en 2003 e cando a maquinaria bélica ponse en marcha é para usala, chega un momento en que é moi difícil parala e máis cando detrás están os israelís empuxando.

Antes do ataque, Netanyahu viaxou novamente a Wáshington para atoparse por sétima vez! nos últimos meses co seu amigo Donald. Unha vez máis parece ser a cola a que moveu ao can, que estaba entretido nunha negociación cos iranianos sobre a que chegaban algúns rumores tibiamente esperanzadores. Está a porse de moda atacar a alguén co que se está negociando e é que se perden as formas. Os israelís non quixeron deixar pasar a oportunidade de acabar coa súa archienemigo existencial aproveitando que estaba máis débil que nunca tras os golpes sufridos durante a Guerra dos Doce Dias e a desaparición de aliados rexionais, sen que tampouco rusos e chineses movesen un dedo para axudarlles. Aínda por riba, Irán perdeu 45 puntos de PIB desde 2012, sofre sancións internacionais e a xente está farta de veos, de illamento, de corrupción e de pasalo mal. O desexable sería que os aiatolás recoñecesen que o invento que trouxo Jomeini en 1979 xa non dá máis de si, que o 72% dos iranianos naceron despois de unha revolución que non lles di nada, e que desen paso a que o pobo decida como quere gobernarse. Pero como non parecen partidarios de facelo e seguen sendo un perigo polo seu enriquecemento de uranio e os seus mísiles balísticos, norteamericanos e israelís volveron a bombardearlles. O obxectivo é claro: acabar co réxime, e iso pode dar lugar a varios escenarios.

Como a República Islámica segue sendo un perigo polo seu enriquecemento de uranio e os seus mísiles balísticos, norteamericanos e israelís volveron a bombardearlles. O obxectivo é claro: acabar co réxime, e iso pode dar lugar a varios escenarios

O primeiro é que o réxime se enroque e prefira o martirio, como fixo o seu mesías Hussein na batalla de Karbala (680) e responda -mentres poida- con máis represión, que é o que sabe facer e leva facendo desde 1979. Para iso é imprescindible que manteña a lealdade do Exército e dos Gardiáns da Revolución. Con só bombardeos e sen pór botas sobre o terreo non será fácil desaloxarlle do poder, como xa se viu con Sadaam Hussein en 1991. O réxime procurará prolongar o enfrontamento para achegarse ás eleccións que israelís e americanos teñen a fin de ano, na confianza de que o movemento MEIGA, contrario a aventuras exteriores, enfróntese a Trump. A morte de Jamenei era algo previsto e o artigo 111 da Constitución prevé para ese caso que fórmese unha xunta integrada polo presidente do Goberno, o líder da xudicatura e un clérigo do Consello de Expertos, con obxecto de evitar un baleiro de poder. Xa está en funcións á espera de que se nomee un sucesor.

O segundo escenario é que o réxime colapse e aquí caben tamén varias posibilidades:

A) Que a intervención militar reforce as manifestacións (Trump invitou directamente aos iranianos para coller o futuro nas súas mans) e convértanse nunha revolución que obteña o apoio dos militares, que entreguen o poder ao pobo. Non é probable e ademais a oposición está moi dividida, encarcerada e reprimida, e non é fácil que se poñan de acordo como xa ocorreu en 2023, co intento da Carta Mahsa que apenas durou un par de meses antes de acabar como o rosario da Aurora.

B) Que ante a evidencia de que o réxime dá as súas últimas boqueadas, algún jefazo militar dea un golpe de estado para salvar o pelello e as moitas prebendas que os militares teñen agora. Sería un escenario lampedusiano onde todo cambiaría para que cambiase o menos posible: menos clérigos, máis nacionalismo e a mesma corrupción. Como en Venezuela, onde segue o chavismo, ou en Exipto, onde expulsaron a Mubarak para dar a cadeira de brazos a outro xeneral.

C) O réxime tamén podería colapsar se a actual intervención militar decapita aos seus líderes e derruba as súas estruturas de poder, pero nese caso tampouco está claro quen o asumiría (o fillo do Shah?) nin o grao de lexitimidade e de apoio popular que terían quen o alcanzase coa axuda de israelís e norteamericanos. Non hai que esquecer que Irán é un Imperio vello e orgulloso. O resultado podería ser outra Libia.

En ningún escenario aparece a palabra democracia. Quedan incógnitas sobre a extensión do conflito, algo que xa se está producindo; o futuro de Irán; o impacto do que ocorra sobre os fluxos e prezos do gas e o petróleo (Estreito de Ormuz, bombardeo de infraestruturas petrolíferas na rexión); o impacto sobre a inflación no mundo; a resposta de Chinesa, se queda sen petróleo... Tamén hai algunhas certezas, como a reafirmación da primacía da seguridade nacional por parte dos poderosos, e o recurso á forza para impola á marxe do dereito internacional, novamente violado. Aquí o que pode, pode: “might makes right” din os americanos. E os demais, que se arranxen. Imos a un mundo moi antipático, no que a Unión Europea volve mostrar a súa inoperancia: España condena -como fixo o secretario xeral das Nacións Unidas- uns ataques americano-israelís que Francia e Alemaña apoian (tamén o Reino Unido e a nosa oposición), Polonia coñecíaos previamente, e Von der Leyen limitouse a pedir contención, sen mencionar nin condenar a ninguén. É a fórmula ideal para que ninguén nos tome en serio.

Subscríbeche para seguir lendo