A densitometría ósea: a proba crave para detectar a osteoporose e previr fracturas

Os nosos ósos crecen e fortalécense ata aproximadamente os 30 anos. A partir desa idade, de forma natural, comezamos a perder masa ósea de xeito progresivo como parte do envellecemento. Nas mulleres, esta perda acelérase tras a menopausa debido á diminución de estrógenos, as hormonas femininas. Cando esta perda aparece antes dos 50 anos, considérase precoz e adoita estar relacionada con outros factores, como certas enfermidades, tratamentos prolongados ou hábitos de vida pouco saudables.

A densitometría ósea permite mesurar a cantidade de calcio e outros minerais que teñen os nosos ósos. Tal como explica o Dr. Joan Giménez, responsable do Departamento de Diagnóstico por Imaxe de Clínica Corachan, “a densitometría é unha proba médica sinxela e rápida coa que podemos saber se os ósos son fortes e resistentes ou, pola contra, están a perder masa e vólvense máis fráxiles, o que se coñece como osteoporoses. Esta proba realízase mediante un aparello similar a unha padiola, na que a persoa se tomba boca arriba, vestida e sen necesidade de preparación especial. O equipo emite unha cantidade moi pequena de radiación e analiza, normalmente, a cadeira e a columna vertebral, que son as rexións óseas máis representativas”. Ademais, engade o especialista, “é unha práctica completamente indolora, que non produce ningunha molestia e leva a cabo nun tempo que oscila entre os 10 e os 15 minutos”.

Para quen se recomenda?

A densitometría está especialmente recomendada para mulleres a partir da menopausa, homes maiores de 65 anos, persoas con antecedentes familiares de osteoporoses, quen sufriu fracturas con golpes leves e pacientes que toman certos medicamentos (como corticoides) durante longos períodos de tempo. Tamén pode indicarse se existen factores de risco.

A proba adoita ser realizada por persoal técnico especializado en radiodiagnóstico. Posteriormente, o resultado é valorado e interpretado por un médico, habitualmente de atención primaria, reumatoloxía, xinecología, traumatología ou endocrinoloxía.

No sistema público de saúde, xeralmente é necesaria unha indicación médica. En centros privados, en cambio, en moitos casos pode realizarse sen prescrición, aínda que -segundo aconsella o especialista en diagnóstico por imaxe- “sempre é recomendable que un profesional sanitario valore o resultado e explique o seu significado”.

A perda de solidez ósea en gran parte pódese previr ou, polo menos, retardar. “Manter unha alimentación rica en calcio, proteínas e vitamina D, axuda moito. Tamén realizar exercicio físico regular (especialmente camiñar, bailar ou practicar exercicios de forza). Evitar o tabaco e o consumo excesivo de alcol, así como adquirir hábitos de vida saudables son claves para manter a saúde ósea”. Porque a dieta é un alicerce fundamental, pero por si soa non é suficiente. “Coidar os ósos require -indica o Dr. Joan Giménez- un enfoque global que inclúa practicar hábitos saudables e combinalos con exercicio físico e exposición moderada ao sol. Nalgúns casos, ademais, pode ser necesario un tratamento médico específico.

Sen síntomas iniciais

Ao iniciarse o proceso de perda ósea non adoitan aparecer síntomas vinculados a iso. Por iso, “a osteoporose coñécese como unha ‘enfermidade silenciosa’. Moitas persoas non saben que a padecen ata que sofren unha fractura, perciben unha diminución da súa estatura ou dor de costas por esmagamentos ou pequenas fracturas vertebrais”. De aí a importancia do diagnóstico precoz.

O principal risco da osteoporose é o aumento de fracturas que poden darse ata con caídas leves ou movementos cotiáns. As fracturas de cadeira, columna ou boneca poden ter un impacto importante na calidade de vida, posto que poden provocar dor crónica, perda de autonomía e, en persoas maiores, complicacións graves.

A densitometría ósea é a proba que revela a saúde dos ósos antes de que aparezan os problemas, é dicir, detectar a perda de masa ósea a tempo e previr fracturas. Coñecer cando facela e como coidar os nosos ósos é clave para manter a calidade de vida ao longo dos anos.

Como xa introducimos, os nosos ósos non son estruturas inertes: renóvanse constantemente ao longo da vida. Con todo, a partir de certa idade, ese equilibrio rompe e a perda de masa ósea pode avanzar de forma silenciosa. A densitometría ósea converteuse nunha ferramenta fundamental para detectar este proceso antes de que aparezan as consecuencias máis temidas: as fracturas.