Dous matemáticos españois, claves para que a intelixencia artificial de OpenAI resolva un dos 'problemas do Milenio'

Os traballos previos de dous matemáticos españois, Diego Córdoba e Luis Martínez Zoroa, foron determinantes para que a compañía tecnolóxica OpenAI resolvese un dos seis 'Problemas do Milenio' (o de 'Navier-Stokes') grazas aos miles de axentes de intelixencia artificial que segundo esta empresa traballaron de forma coordinada.

A compañía estadounidense asegurou este martes que uno dos seus modelos de IA atopou unha solución ao problema, un achado que foi realizado por un modelo aínda non presentado publicamente e que segundo OpenAI é máis capaz que o GPT-6 lanzado recentemente.

De momento hai moita controversia, tanto por se os achados supoñen unha resolución definitiva dese problema como pola autoría real do mesmo e se OpenAI utilizou e ata roubado para iso os avances doutros científicos -algúns dos cales poderían ser ata inéditos-, pero o matemático español Diego Córdoba foi tallante tras coñecer os resultados: "resolveron o problema", dixo a EFE.

O problema de ´Navier-Stokes´ é un famoso e antigo reto matemático que trata desde hai decenios de probar se as ecuacións que describen o movemento da auga e do aire teñen sempre solucións ordenadas ou se poden romper e volver infinitas.

Foron fórmulas creadas no século XIX para estudar os fluídos e utilizan as leis da física para calcular a velocidade e a presión, e serviron durante anos para simular o movemento do mar, do vento ou do fume, pero ninguén puidera probar ata agora se esas ecuacións funcionan sempre ben en tres dimensiones, e a súa complexidade motivou que fose catalogado como un dos 'Problemas do Milenio' e que o Clay Mathematics Instituto ofrecese un millón de dólares a quen o resolvese.

Un anuncio rodeado de controversia

OpenAI anunciou onte que o logrou, pero a controversia desatouse tras as acusacións de varios científicos que aseguran que a empresa puido utilizar para iso investigacións doutros científicos que aínda non foran publicadas pero ás que podería acceder a través da 'nube' e dunha forma irregular.

A empresa explicou posteriormente que estes indicios estaban relacionados co traballo do investigador de Anthropic Levent Alpöge e do matemático da Universidade de Nova York Tristan Buckmaster, que avanzaran no chamado problema de 'Euler forzado', relacionado tamén coa dinámica dos fluídos, pero distinto do problema de 'Navier-Stokes'.

Asegurou tamén que nin os seus investigadores nin os seus axentes de IA tiveron acceso aos seus traballos ata que os publicaron, e aínda que o considera "improbable", non descarta "que os datos anonimizados derivados do uso dos nosos produtos contribuísen a mellorar os nosos modelos".

"Un fito no coñecemento humano"

Tras o anuncio de OpenAI, a Sociedade Matemática Estadounidense asegurou que a noticia sobre os "avances" na resolución do problema de 'Navier-Stokes' representa "un fito no coñecemento humano".

A Sociedade publicou nas súas redes sociais varias entradas destacando a importancia deste 'avance', e cita a varios dos investigadores que contribuíron dunha forma determinante, entre eles os españois Diego Córdoba e Luis Martínez Zoroa, ademais da Alpöge e Buckmaster.

Algúns investigadores estadounidenses han tachado nas redes sociais de "esaxeradas e incorrectas" as noticias que apuntan a resolución dun problema no que os matemáticos levan traballando case un século.

"O problema está resolto"

Trinta anos, desde que publicou a súa tese doutoral, leva escudriñando ese problema o matemático español Diego Córdoba, catedrático do Instituto de Ciencias Matemáticas do Consello Superior de Investigacións Científicas (ICMat-CSIC), unha tarefa que durante os últimos anos compartiu con Luis Martínez Zoroa, cuxa labor investigador centrouse no estudo da dinámica de fluídos, con especial interese na formación de singularidades para fluídos incompresibles.

"O problema do Milenio está resolto", aseverou a EFE Diego Córdoba tras coñecer o publicado por OpenAI e intercambiar impresións cos seus colegas estadounidenses, e explicou que o que signifique para a ciencia e para a Humanidade comprobarase nos próximos anos, pero está seguro de que permitirá entender mellor moitas cousas, e entre elas os fenómenos meteorolóxicos.

Resolto o problema, o investigador confesa unha mestura "entre a decepción e a alegría", consciente de que as súas achegas foron determinantes para logralo.

Ás pescudas e primeiras evidencias de primeiros do século XX, Córdoba sumou dúas ferramentas fundamentais para avanzar nestes achados: primeiro os computadores e despois a intelixencia artificial; pero insiste en que a resolución do problema non sería posible sen as súas achegas -e as de Zoroa- previas.

E non mostra ningunha sorpresa por que finalmente fose unha IA a que resolvese o problema, porque é "unha revolución" e xa unha ferramenta "imprescindible" para os matemáticos.

"O que nós facemos a man a IA faino moito máis rápido; sen o noso traballo, sen o noso método, eles non poderían probalo. A IA necesita a nosa idea, e nós o que necesitamos é tempo, pero o tempo non é un problema para a intelixencia artificial", concluíu o investigador español.