Os 14 ascensos anteriores do Deportivo: O camiño estaba marcado

O Deportivo é un de nove, pero tamén se converteu nun especialista en ascensos. A Primeira, a Segunda, desde Terceira, desde Segunda B, desde Primeira RFEF... Tivo unha vida azarosa e con vaivéns e este 2026 devolveulle á máxima categoría. Desde aquela tarde en Vallecas na que Guimeráns xogouse o tipo para que A Coruña celebrase a primeira subida, mentres o escoitaba pola radio ou se apiñaba nos bares de Pescadería que ían informando do resultado, ata ese golazo de Lucas Pérez que fixo retumbar ao estadio de Riazor. Foron catorce os precedentes nos que o equipo coruñés non fallou no día D para alegría da súa xente. Foron 85 anos de emocións fortes que, tarde ou cedo e para a súa desgraza, terán secuelas, aínda que todo o deportivismo cruza os dedos para que o proxecto volva asentar en Primeira e reviva aquela época dourada.

Todo empezou nun play off en 1941 no que o Dépor se lamió as feridas da dolorosa derrota do ano previo ante o Celta co gol de Nolete. O Real Murcia, en adianto do que pasaría en 1991, foi o rival dun salto de categoría que se viviu como poucos, porque era o primeiro e porque o club coruñés penetrábase entón nunha dimensión descoñecida, a Primeira División. Por aquel grupo xa estaban Chacho, Acuña ou Pedrito. Eses anos 40 alumaron en boa medida ao primeiro Dépor ascensor que regresou en 1946 cun gol de Fabeiro en Ferrol tras baixar en 1945 e en 1948 en subida moi folgada xunto ao Valladolid tras perder a categoría nun doloroso 3-3 ante o Athletic.

Unha estancia en Primeira entre 1948 e 1957, a máis longa antes das dúas décadas máxicas do cambio de milenio, deron paso a un lustro no purgatorio e ao nacemento do verdadeiro Dépor ascensor, ese incontinente equipo dos anos 60 e principios dos 70. Subiu a Primeira en 1962 agarrado a Amancio e Veloso, en 1964 nun derbi en Riazor ante o Celta, en 66 nunha matinal catalá en rivalidade cos olívicos, en 1968 cun solitario e afastado tanto de Morilla, e en 1971 con aquel cabezazo de Beci, a primeira gran conquista de Arsenio nun banco.

A longa noite de pedra branquiazul, entre 1973 e 1991, viviu dúas caídas a bronce cos seus respectivos ascensos en 1975 e 1981. Stoja queimou o meigallo en 1991, o pistoletazo da época dourada. Os antagónicos proxectos de Oltra e Fernando Vázquez coroaron en 2012 e 2014 e, por fin, Lucas Pérez sacou ao Dépor do barro en 2024. Agora tócalle volver a Primeira oito anos despois de a súa caída e cunha pandemia polo medio. Un ascensor reparador.

Tempada 1940-41: Guimeráns, ao Alfredo, lévalle por primeira vez á elite

Aínda cos ecos da Guerra Civil, o Dépor quitouse a espiña da promoción dun ano antes co Celta e subiu un 4 de maio de 1941 na final polo ascenso disputada en Vallecas. Tívollas que ver co Murcia. Foron á prórroga e aí Guimeráns marcou un gol nunha postura acrobática, ao Alfredo. Toda a cidade escoitouno pola radio e, á volta, celebrouse en cada esquina da comarca.

Tempada 1945-46: O gol de Fabeiro nun Ferrol tinguido de branquiazul

O Dépor sufrira o seu primeiro descenso en 1945, pero regresou meses despois a Primeira. De menos a máis, un equipo comandado por Hilario, Acuña ou Chacho remontou na segunda volta e viuse coa opción de subir un 24 de marzo de 1946 nun duelo en Ferrol. Fabeiro, co seu gol desde fóra da área, foi o heroe en Ou Inferniño nunha tarde na que Ferrol tinguiuse de branquiazul.

Tempada 1947-48: Paseiro reina no preludio do Dépor de Scopelli e a Canaro

As apreturas dos primeiros ascensos foron folgura no terceiro. Aquel equipo, cun demoledor Paseiro, demarró de inicio co Valladolid e certificou a súa subida en marzo. Serviu para enxugar a decepción do 3-3 ante o Athletic que lle mandaba a Segunda en 1947. Logrouno de xeito virtual ante o Castelló (7-0) un 14 de marzo. Logo debeu esperar dúas semanas a que fallasen os seus rivais.

Tempada 1961-62: Amancio e Veloso impulsan ao equipo outra vez a Primeira

O Dépor estivera en Primeira entre 1948 e 1957. Estaba a custarlle a volta, pero de súpeto terminou de callar unha parella superlativa, como era a que formaban Amancio e Veloso. E foi inevitable. Incháronse a meter goles, secundados por Jaime Blanco, e acabaron subindo un 25 de marzo minutos antes do duelo ante o Indautxu tras o resultado favorable dun Plus ultra-Valladolid.

Tempada 1963-64: Sobe nun derbi galego en Riazor

Se hai algo que lle poida gustar máis a un afeccionado que subir ou conquistar un título é logralo ante o eterno rival. Ese tipo de adrenalina foi a que viviu Riazor un 12 de abril de 1964. O Dépor descendera meses antes e o proxecto do regreso confiáranllo a Roque Olsen. Ese equipo soportaba os rigores de perder a Amancio en 1962, pero polo menos conservaba aínda a Veloso, o seu líder natural. Sumáballe futbolistas de indubidable nivel como Lamelo, Montalvo, Domínguez ou Loureda. Estes dous últimos converteríanse nuns auténticos clásicos de Riazor. Arrincou como un tiro aquel proxecto e logo amornou a súa marcha, pero mantívose firme ata que se viu na tesitura de pechar o regreso a Primeira nun duelo ante o Celta. Foi bronco, houbo permisividade arbitral, tensión, aínda que se impuxo o equipo branquiazul. Marcaron Lamelo e Manolo Loureda (2-1). A euforia desbordouse en Riazor Para a historia quedou unha icónica imaxe de Veloso e Padrón paseando aos ombreiros a Roque Olsen polo céspede.

Tempada 1965-66: Outro clásico co Celta para volver

O Dépor ascensor volveu facer das súas en 1965 regresando a Segunda. Pero aquel grupo, con incorporacións, variacións e matices, afíxose a ese vaivén e a rexenerarse. Menos de doce meses despois, volveu á elite apoiado nuns impoñentes Manolete e Loureda, na seguridade de Joanet, na firmeza de Santos, nos goles de Lamelo e nos escintileos de Montalvo. As goleadas convertéronse en habituais en Riazor e, aos poucos, foise achegando o momento crucial no que lla debeu xogar co Celta. Pero esta vez non como suxeito pasivo, senón como axente activo. O Dépor conseguiu o ascenso un 27 de marzo de 1966 nunha matinal barcelonesa. Chegoulle cun punto ante o Condal, filial do Barça. O Celta medíase ao Europa e os celestes perderon. O 2-2 foi un trámite. Á volta o bus foi recibido na praza de Santa Catalina, onde estaba a sede do club, e a alegría desbordouse gardando imaxes como a dos xogadores encima do vehículo no medio da multitude.

Tempada 1967-68: Un gol de Morilla lévalle á gloria

Outro descenso en 1967 e outro ascenso a Primeira en 1968. Aquel Deportivo era así. Marcháranselle Pellicer, Montalvo e Santos, pero tocoulle refacerse de novo cunha base de xente da casa. Recuperou a Beci e Cholo, fichou a Sertucha e Campanal, entre outros. Nomes que non eran menores e que a historia acabou recolocando. Precisamente, unha das contratacións foi a que levou a gloria un 21 de abril de 1968. Aquel Dépor non fora tan rotundo e atopouse un duelo a todo ou nada, esta vez a domicilio e ante o Oviedo. Sufriu o indecible no Vello Tartiere, pero acabou gañando 0-1, grazas a un tanto de Morilla. O gol foi case desde o medio do campo e ao equipo coruñés tocoulle aguantar case unha hora, pero obtivo o premio maior. O regreso en bus e a recepción foron unha festa. Pararon por Vilalba e Betanzos e, ao chegar a Santa Catalina, reeditáronse as imaxes de dous anos antes. Coa zona de San Andrés, Ensanche e arredores, colapsada. A Coruña volvía festexar polo seu Deportivo.

Tempada 1970-71: Arsenio guía, Beci cabecea

O Dépor regresara de novo a Segunda, aínda que non ao primeiro de vez. Cheché Martín tivo tempo en 1969 de alumar a un Dépor que case se coa en Europa. Un ano despois non puido desviarse do seu destino. De novo na categoría de prata, en 1970, confioulle o proxecto a Roque Olsen co desexo de que repetise a xesta de 1964, pero o barco torceuse. A directiva acabou convencendo a Arsenio para que se puxese á fronte en Nadal. El non sabía dicir que non, era a primeira vez que sentaba no banco de Riazor. Custoulle a arrincar ao equipo. Ía mesturando bos resultados con outros non tan bos e, finalmente, chegou dependendo de si mesmo á última xornada. Debía gañarlle ao Raio en Riazor. Tanto e tan pouco. Logrouno aquel 6 de xuño de 1971 cando Beci cabeceaba á rede un centro de Cervera. Era o minuto 6, quedaba un mundo, pero soubo resistir. A Coruña festexou como poucas veces e Arsenio empezaba a facerse un oco no olimpo. A súa lenda no banco acababa de comezar.

Tempada 1974-75: Volve con modestos e canteira

O Deportivo iniciou unha caída libre a principios dos 70 que, sen solución de continuidade, levoulle a baixar a Segunda División en 1973 e a descender a Terceira en 1974. Era a primeira vez na súa historia que xogaba no terceiro chanzo do fútbol nacional. Tirou de xente da casa e dalgún histórico para retornar nun ano a Segunda. Con Irulegui ao mando, estaban naquel equipo Pichichi Castro, Luis O Chato, Piño, Rabadeira, Pepe Vales, Seoane, Muñoz, Belló... Nomes moi reconocibles para unha xeración, moi apegados á cidade. O Dépor tivo que xogar aquela campaña contra equipos como Gran Peña, Gernika, Turón... e encherse de barro para, uns meses despois, regresar á categoría de prata. A xornada de gloria, aínda que rebaixada pola caída aos infernos e porque saltou ascendido ao campo pola vitoria do Pontevedra ante o Ensidesa, foi un 18 de maio de 1975. Ese día, coa volta xa consumada, xogou e perdeu 1-0 ante o Sestao nas Chairas, pero o obxectivo xa estaba conseguido.

Tempada 1980-81: Ascende da man do seu gran rival

O Dépor e o deportivismo crían que fora un descoido esporádico aquel episodio de 1974, pero a historia é túzara e recorrente e o club coruñés víase, de novo, no terceiro chanzo nacional en 1980. Esta vez non era Terceira, si unha moza Segunda B. Foi un dos momentos máis baixos da historia do fútbol galego porque Celta e Dépor coincidían na categoría, non había nada por arriba. Os dous grandes referentes de Galicia camparon ás súas anchas ese ano na Segunda B. Subiron ambos co Celta primeiro e o Dépor segundo. Eran moi superiores e a presenza dun e outro serviu de acicate. Seguían no equipo puntais como Piña, Pardo, Ballesta, Castro ou Muñoz e incorporáronse figuras como Pancho García ou Traba, quen foi primordial aquela tempada cos seus goles. O ascenso foi un tanto frío pola superioridade e porque Riazor estaba en obras para acoller o Mundial de 1982 e atopábase entre estadas e sen unha bancada. Certificou a volta cun 5-1 ante o Pontevedra un 10 de maio de 1981.

Tempada 1990-91: Queimouse ‘ou meigallo’, outra vez ante un Murcia talismán

Coma se fose parte dun de tantas chiscadelas do destino, o Dépor conseguía o seu ascenso máis ansiado outra vez ante o Real Murcia e a Primeira. Se en 1941 o heroe fora Guimeráns, esta vez a gloria estaba reservada para Stojadinovic. O Dépor viña de 18 anos de penalidades tras o descenso a Segunda de 1973. Unha figura recorrente entón era Arsenio. Estivera en varias etapas, volveu para salvarlle e, coa chegada de Lendoiro, ambos relanzaron ao equipo a Primeira. Tarde ou cedo ía chegar o seu momento. A clave era o como. Aí o Dépor nunca foi un club calquera. O equipo de Arsenio, xa con Djukic, apertou ao final para depender de si mesmo. Aquel 9 de xuño de 1991 o estadio ardeu aos poucos minutos, os elementos parecían querer deter a aquel equipo, pero ninguén puido con el. Os dous goles de Stoja na segunda parte devolveron ao Dépor a Primeira.

Tempada 2011-12: Riazor recupera a chama e o Deportivo voa cara a Primeira División

Más dun afeccionado e un xogador daquela época cre que o ascenso se empezou a conseguir co apoio de Riazor o día que o Dépor baixaba a Segunda ante o Valencia 20 anos despois. Esa noite infausta, con Valerón ou Manuel Pablo chorando sobre o céspede, a bancada seguía chea, ninguén se ía, ninguén deixaba de animar. Esa é a teoría e o relato, pero a realidade é que o equipo coruñés, nun proxecto comandado por Lendoiro, Oltra e Valerón, tivo que rascar e sufrir moito naqueles meses. O presidente, afogado polas débedas, pechou a porta de Riazor. De aí non saía ninguén. Foi un novo camiña ou rebenta, a imaxe e semellanza do de 1988. E saíulle, non sen sobresaltos. Agarrou a cabeza e aquel ascenso, con Celta e Valladolid como aspirantes, converteuse nun maratón ao esprint. A gloria estaba reservada para Xisco. El fixo o 2-1 no Dépor-Huesca do 27 de maio de 2012.

Tempada 2013-14: Milagre con Fernando Vázquez e no fin da era Lendoiro

Se o ascenso de 2012 fora a exuberancia, o proxecto que alcanzou a gloria en 2014 foi todo o contrario. Uns meses antes, co Dépor en Primeira, a Lendoiro xa lle foi imposible pechar a porta. O resultado é que estaba de volta en Segunda. O verán fora dantesco. O Dépor case non puido inscribirse na competición polas débedas. Ficha como pode e sae á competición como pode. Para a súa sorpresa, unha proposta sólida e o paso a cargo de a canteira con Juan Domínguez, Álex Bergantiños, Insua e Luis Fernández sérvenlle para instalarse na cabeza e para asaltar o liderado. Fernando Vázquez foi o guía. Era un exercicio de supervivencia . Lendoiro foise no inverno e chegou Tino. Ascendeu un 31 de maio de 2014 ante o Huesca. A honra de ser o goleador do ascenso estaba reservado para Marchena tras recoller o rexeite dunha falta. Riazor rebentaba, a cidade celebraba.

Tempada 2023-24: Lucas ponlle final feliz á remontada, ao conto de fadas e a unha maldición

É difícil de describir como estaba A Coruña o 12 de maio de 2024. O Dépor sempre subira á primeira cando baixara á terceira categoría, pero esta vez a maldición foi interminable. De case irse a Terceira RFEF en éraa COVID a chocarse contra un muro ante o Albacete ou en Castelló, a un ascenso irresistible e regenerador. A lombos de Mella, Yeremay e Lucas, culminou unha tarde na que Riazor case explota, tamén unha remontada de marca. De coquetear co descenso na primeira volta e que o club coruñés vivise momentos tensos, a que Idiakez dese coa tecla e o equipo non perdese o partido tras o ecuador do campionato. Lucas Pérez, quen deixara a elite para xogar en Primeira RFEF e sacar ao Dépor do barro, non estivo lonxe de marcharse en Nadal, pero acabou guiando ao equipo ao fútbol profesional e pondo a rúbrica ao conto de fadas.