Os suicidios baixan en Galicia, pero os hospitais atenden case un 20% máis de episodios por autolesiones

Galicia rexistrou en 2024 un total de 292 mortes por suicidio, a cifra máis baixa desde 2019 e un 13,4% inferior ao pico de 337 falecidos alcanzado en 2021. Son 15 menos que en 2023. A tendencia coincide coa observada a escala nacional: España contabilizou 3.953 defuncións por suicidio, fronte ás 4.116 do ano anterior, un descenso do 3,9%. A pesar da mellora, o suicidio segue sendo a segunda causa de morte externa no país.

Con todo, os hospitais galegos atenderon en 2024 un total de 783 episodios con diagnóstico principal de suicidio ou lesións autoinfligidas intencionadamente, segundo o Rexistro de Actividade de Atención Especializada do Ministerio de Sanidade. Son 124 máis que en 2023, un incremento do 18,8%, por encima do aumento estatal, que foi de pouco máis do 12%. A diverxencia entre ambas as estatísticas debuxa unha realidade complexa: menos mortes, pero máis intentos.

O aumento non é puntual. En 2016, primeiro ano dispoñible con esta metodoloxía, Galicia rexistrou 317 episodios hospitalarios vinculados a intentos de suicidio ou lesións intencionadamente autoinfligidas. En oito anos, o incremento foi do 147%. O pico alcanzouse en 2022, con 999 episodios, en plena resaca da pandemia.

Os datos revelan ademais unha clara brecha de xénero. Entre os falecidos, os homes son ampla maioría: 202 dos 292 suicidios rexistrados en Galicia en 2024, o 69,2%. No conxunto de España, o INE eleva esa porcentaxe ao 73,4%. Pero a fotografía hospitalaria galega é a contraria: dos 783 episodios rexistrados en 2024, 513 corresponden a mulleres, o 65,5%, case dous por cada home atendido. Unha proporción que se mantén desde hai anos.

O grupo máis atendido nos hospitais ten entre 15 e 24 anos

O contraste tamén aparece por idades. Entre os falecidos por suicidio en Galicia en 2024, o grupo máis numeroso é o de 45 a 54 anos, con 80 mortes, o 27,4% do total. Séguenlle o tramo de 55 a 64 anos, con 56 falecidos (19,2%), e o de 75 a 84 anos, con 45 (15,4%). En conxunto, os maiores de 45 anos concentran o 84,6% de todas as mortes por suicidio en Galicia. No outro extremo, os menores de 25 anos apenas representan o 2,4% dos falecidos: 7 mozos de entre 15 e 24 anos e ningún menor de 15. O risco de morrer crece coa idade: o INE sitúa a taxa máis alta nos homes de entre 85 e 89 anos, con 40,2 falecidos por cada 100.000 habitantes, cinco veces a media nacional. 

Nos hospitais, o perfil é radicalmente distinto. Os mozos de entre 15 e 24 anos son o grupo de idade con maior presencia nos centros galegos por suicidio ou autolesiones, con 158 episodios en 2024, o 20,2% do total. A eles súmanse 59 nenos de entre 5 e 14 anos atendidos pola mesma causa. En total, os menores de 25 anos acumularon 217 episodios hospitalarios o ano pasado, máis dun de cada catro contactos rexistrados en Galicia.

Desde 2020, os hospitais galegos han rexistrado máis de 1.100 episodios de menores de 25 anos por esta causa. O salto produciuse en 2021, cando os contactos no tramo de 15 a 24 anos pasaron de 88 a 217 nun só exercicio, un 147% máis.

En todo caso, os datos non permiten establecer unha causa única. O Ministerio de Sanidade recorda que o suicidio é un fenómeno multicausal, no que interactúan factores persoais, sociais, económicos e culturais. A precariedade laboral, o illamento social, a pobreza ou a desigualdade estrutural forman parte deses determinantes e ningún protocolo hospitalario pode resolvelos por si só.

Subscríbeche para seguir lendo