Case un terzo da poboación ocupada que vive no rural galego necesita irse ás cidades para traballar

Vivir no rural e traballar fóra del forma parte da rutina diaria dunha elevada proporción da poboación ocupada galega. O 31,2% das persoas que residen en áreas rurais de Galicia desenvolve a súa actividade laboral fose delas, é dicir, case un terzo ten que saír da súa contorna e desprazarse ás áreas urbanas e intermedias para acudir ao seu posto de traballo. Así se recolle no estudo Funcionalidade territorial e delimitación de áreas para o seguimento do reto demográfico en España, elaborado para o Ministerio para a Transición Ecolóxica e o Reto Demográfico.

Esta porcentaxe sitúa a Galicia por encima da media española, que queda no 26,2%, e entre as comunidades onde esta mobilidade entre residencia rural e emprego exterior alcanza maior peso. O informe inclúe tamén neste grupo ao País Vasco, Asturias, Cantabria e Navarra. Os autores apuntan dous posibles factores que poden explicar estes valores: «Trátase de territorios onde a mobilidade laboral desde o rural ao urbano é máis intensa, ben por proximidade xeográfica ou por falta de emprego local suficiente».

No polo oposto sitúanse comunidades como Aragón ou Estremadura, onde a 'autonomía rural' achégase ao 60%. Seis de cada dez traballadores non necesitan desprazarse a un espazo urbano para traballar. «O seu tecido económico local é máis autosuficiente», recóllese no informe, sen descartar tamén como causa unha menor accesibilidade aos polos de emprego urbano.

Na comunidade galega, este indicador de 'autonomía' sitúase no 52,8%, lixeiramente por baixo da media estatal, do 54,7%. É dicir, pouco máis da metade dos ocupados residentes en áreas rurais traballan tamén nelas. O resto repártese entre o terzo de empregados (por conta allea ou propia) que se van ás contornas urbanas e un 15% procedente das cidades ou vilas intermedias que desenvolve a súa actividade profesional en áreas urbanas.

A dependencia de áreas urbanas para traballar é superior á galega no País Vasco (40%), Asturias (37%) e Cantabria (36%), e similar en Navarra (30%). Pero nestes casos, salvo no de Asturias e Galicia, o informe do Ministerio indica que se debe a unha base industrial consolidada cunha moi boa interconexión entre as zonas rurais e as urbanas.

O traballo do Goberno central analiza estes movementos como parte dunha relación cada vez máis estreita entre os dous ámbitos na que as cidades funcionan como polos de emprego para territorios relativamente afastados. En Galicia aparecen Vigo e A Coruña entre os nodos rexionais que atraen poboación activa desde a súa contorna. O informe sinala que este modelo separa con frecuencia o lugar de residencia do de traballo e condiciona cuestións como a mobilidade diaria, a conciliación ou a planificación dos servizos.

Este fenómeno adquire especial relevancia polo peso que aínda conserva o rural en Galicia, porque o 35,4% da poboación galega reside en municipios rurais, fronte a unha media española do 14,3%. Galicia figura así, xunto a Estremadura, Castela e León e Aragón, entre as comunidades onde máis de tres de cada dez habitantes manteñen a súa residencia nestes municipios.

Esa dependencia funcional crúzase, ademais, coas distancias. O 39,2% da poboación galega vive a máis de trinta minutos en coche do núcleo urbano de máis de 50.000 habitantes máis próximo, fronte ao 22,6% de media en España. Galicia sitúase neste indicador en niveis similares a Navarra e por detrás de Estremadura e Castela-A Mancha. O estudo localiza parte das maiores dificultades de acceso en comarcas montañosas e dispersas da comunidade.

O informe expón que as políticas territoriais teñan en conta estes vínculos funcionais, que en moitos casos non coinciden coas delimitacións administrativas e condicionan tanto o mercado laboral como as necesidades de transporte entre o rural, as cabeceiras intermedias e as cidades.

Subscríbeche para seguir lendo