Contas cifra en 591.665 euros o dano ao Concello de Cambre polos pagos de horas extras á Policía Local

O Tribunal de Contas cifra en 591.665 euros o dano contable ás arcas municipais do Concello de Cambre polos abonos presuntamente irregulares á Policía Local de Cambre entre os anos 2020 e 2023. O órgano fiscalizador ha declarado de xeito previo e provisional aos exalcaldes de Unión por Cambre, Óscar García Patiño e María Pan, como presuntos responsables directos e solidarios do ocorrido. A decisión foi acordada este mércores tras unha vista da liquidación provisional, na que tamén se incluíu como responsable directo e solidario ao que foi alcalde en funcións, Juan González Leirós, e a entón concelleira de Seguridade, Elisa Petonit.

Contas conclúe así a fase de instrución do procedemento contable aberto a nove persoas do Concello de Cambre, entre responsables políticos, policías e funcionarios. O órgano fiscalizador cifra en 673.525 euros o presunto alcance contable nas arcas municipais, 81.860 deles en concepto de intereses.

Ao único que o instrutor non considera responsable é ao antigo interventor municipal Francisco Javier Ulloa, porque constan numerosos informes seus de reparos en relación ao pago destas horas extraordinarias. Aos axentes nomeados, todos os cales a sumironas tarefas de Xefe de Policía, ben en funcións ou titular, considéralles responsables subsidiarios. Desta forma os policías non estarían na obrigación de abonar directamente as contías, pero si terán que responder polos responsables políticos que non poidan asumir estas fianzas con contías variadas.

O procedemento seguirá agora á fase de Axuizamento se Fiscalía ou o Concello deciden presentar demanda. Esta reclamación é unha fianza previa para emendar o dano económico ás arcas municipais, que poderá ser devoltos no caso de que a causa arquívese. Para que os presuntos responsables fosen condenados tería que demostrarse a existencia dunha neglixencia grave, ademais de provocar un dano real.

A investigación

Na súa investigación, o instrutor relata a denuncia inicial da actual interventora de Cambre en marzo de 2025 con respecto ao pago presuntamente inxustificado das horas extras. Neste documento a habilitada nacional cifra estas cantidades en algo máis de 565.000 euros e para iso baséase nunha serie de informes de Réxime Interior, ademais dunha listaxe de horas extras con irregularidades e dilixencias de Intervención practicadas.

Durante un ano Contas pediu información ao consistorio relativa a fichaxes, elaboración de cuadrantes de quendas de traballo, réxime xurídico e sentenzas relacionadas con estes pagos. Entre as resolucións analizadas estaban nove de Xulgados do Contencioso-Administrativo da Coruña, así como a sentenza firme do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia. En todas elas, rexéitase o abono destas gratificaciones por non quedar acreditado que se superase a xornada ordinaria establecida.

De toda esta documentación o instrutor conclúe que, entre 2020 e 2023, "produciuse un incumprimento notorio e xeneralizado" da xornada laboral da Policía de Cambre. O acta da liquidación provisional recolle que a interventora chegou a facer constar en outubro de 2024 que, tras a investigación de Réxime Interior, "queda demostrado, sen indicio algún de dúbida, un incumprimento palmar da xornada de traballo ordinaria".

En informes de Réxime Interior constátase a inclusión nos cuadrantes de quendas de funcionario que non formaban parte do persoal da Policía de Cambre. Nestes estaban incluídas persoas que estaban en comisións de servizos, que faleceran ou ata un axente "cuxa existencia non puido ser acreditada". Desta forma abonábase horas extras a outros axentes por "ausencia" destes.

Ademais, Contas resalta que se realizaban o pago de servizos extraordinarios a favor de policías que nesas datas estaban en ausencia de servizo por vacacións ou días propios. Estes, destaca, realizábanse cunha periodicidad recorrente, "o que resulta dificilmente conciliable coa súa natureza excepcional", afirma o instrutor, que engade que un dos requisitos para estes pagos é que se acredite o cumprimento efectivo da xornada, que non se certifica.

Por todo iso, o órgano fiscalizado conclúe, de forma previa e provisional, que estes abonos supuxeron "unha saída inxustificada de fondos públicos", que suporían unha cifra superior á inicialmente pensada, por un total de 591.665 euros. A maioría desta contía corresponde a aqueles casos nos que os axentes, na suma da súa xornada ordinaria e extra, non chegan á xornada anual mínima obrigatoria de 1.751 horas, un total de 414.346 euros. Outros 81.675 euros son por horas extras que se converteron en ordinarias e o resto, 95.643 euros por abonos sen falta de trazabilidade ou con incidencias na fichaxe.

Presuntos responsables

De xeito provisional, a resolución de Contas sinala como responsables directos e solidarios ás persoas que ocuparon o posto de Alcalde, neste caso Óscar García Patiño e Juan González Leirós --que asumiu o posto en funcións en varias ocasións-- que asinaron as resolucións de pago. A García Patiño reclámalle case 554.000 euros máis 76.000 de intereses, mentres que a González Leirós corresponderíanlle máis de 86.000 euros en total.

A máis prexudicada é María Pan, entón concelleira de Facenda. Dado que entón as súas funcións eran tanto o control e fiscalización da xestión financeira do Concello como a xestión do persoal, Pan asinou as propostas de resolución de nóminas de xaneiro do 2020 a maio de 2023. No seu caso Contas reclámalle a contía total do presunto alcance contable: 591.665 euros máis 81.860 en termos de intereses, en total máis de 673.000 euros.

A Elisa Pestonit, por asinar a relación de servizos extraordinarios, provisionalmente corresponderíalle abonar máis de 527.000 euros.

Contas considera como responsables subsidiarios aos axentes que asumiron a función de Xefe de Policía durante eses anos. Considera o instrutor que, aínda que non interviñan nos actos administrativos, "a súa firma e proposta eran un orzamento indispensable para que o dano producísese". A José Abel Patiño García corresponderíanlle máis de 406.000 euros.

Próximos pasos

Este proceso forma parte da liquidación provisional, parte das dilixencias previas á apertura oficial de xuízo por parte do Tribunal de Contas. Desta forma o máximo órgano fiscalizados do Estado asegura que se repare o dano económico ao Concello de Cambre, antes ata de ditaminar a culpabilidade ou a responsabilidade contable de cada un dos acusados. Estas cantidades deben asegurarse a través de fianza ou embargo.

Con isto conclúese a investigación e comézase o procedemento xurisdiccional, onde o Concello ou a Fiscalía poderán presentar as súas demandas e, os actores nomeados na denuncia poderán facer alegacións ás acusacións. En caso de non haber unha demanda, arquivaríase o procedemento, pero se o proceso continúa Contas leva a cabo un xuízo ou vista oral e dita sentenza.

Este casou está tamén sendo investigado polo Xulgado de Instrución Número 5 da Coruña, polo que pasaron xa a declarar varias das persoas citadas neste procedemento.