Rufián, o paradoxo vermello

Agora utilizouse o seu apelido para facer bromas pesadas, como ocorre coa palabra traidor, tan barata nalgúns mitins. Tamén isto, o de traidor, aplícanllo ás veces. Pasou de representar a salvación da esquerda para personificar para algúns a súa condena, pero a política de hoxe é así: non hai termo medio, non hai alegría sen morbo e carnaza. Cando non se opta pola linguaxe feroz, se ventean imaxes de intelixencia artificial.

Houbo un tempo próximo no que Rufián seducía á parroquia. A dereita, ata, esperaba con incerteza as súas intervencións parlamentarias. Polo seu nivel de performance e o seu enxeño verbal: cousas indiscutibles. Niso mantívose con estilo, hai que recoñecelo, sempre a medio camiño entre o estupendo e o certeiro. Rufián albergaba, con todo, certa soidade en Madrid, o seu independentismo convertido en alento estatal para a esquerda, talvez un punto de contradición que Junqueras observaba na distancia, supoño. Pero gustáballe, gústalle, estar na pomada, e quizais foi sincero ese desexo de integrar a unha esquerda da esquerda tallada en exceso, probablemente ineficaz cara ás urnas. Houbo unha vez esa sincera pulsión?

Os críticos coa política rufianesca recente divídense entre os que consideran absurda e ata daniña a súa movida e os que a ven como o resultado dunha teatralidad buscada. Non se sabe moi ben en que momento Rufián deixou de lado o moi cacarexado espírito integrador e atopou esa joint venture con Podemos, renuente, segundo case todas as crónicas, a acordos coa Fronte Ampla, ao que ao parecer viron desde o inicio como unha fronte marchito, socialista en exceso. Cando foron a buscar a Rufián o seu espírito mutara de novo, ao Pokemon, ou iso contaron. A súa expansión allende as fronteiras catalás, que parecía enraizar poéticamente co seu pasado andalusí, e coa vontade de salvar á esquerda das malas horas, atopou reacomodo na casa republicana, onde creceran exponencialmente as críticas por ese arrebato salvador súbito en favor da esquerda global, algo que moitos dos seus contemplaron con certo escepticismo e outros, ata, con evidente malestar. Talvez non quixo ser un heroe, e quizais por iso tampouco se poida afirmar que agora é un vilán. Que quixo, entón? Activar unha unión que estaba lonxe de producirse, e que, con todo, achegaríalle certo lustre, saíse adiante ou non? Foi un camelo/caramelo de cara á galería ou o resultado dunha gran frustración?

Desde a esquerda da esquerda, que logrou acordos a base de percorrer e salvar algúns labirintos, acúsase a Rufián de pechar a empresa común con Podemos antes de acometer as necesarias conversacións. A contradición non é estraña en política, desde logo. Que Rufián fose percibido como posible aglutinador da esquerda extra socialista hai semanas, segundo o seu propio discurso intencional, e que agora pareza xustamente un dos axentes principais da desunión, non deixa de pertencer ao fascinante xogo de contrarios nos que se comprace a narrativa política contemporánea.

Habería que estar nas tripas dos acordos, nas melodías de sedución non escoitadas xamais fóra deses concertos de cámara dos partidos. E Rufián, ademais dun parlamentario brillante, sempre manexou con soltura o libreto da sedución. Iso fíxolle temible, nalgún sentido: a desenvoltura na tribuna, a forma de espir a solemnidade ás veces ridícula, outras veces disparatada, de certos discursos. O enfant terrible destacaba con facilidade nunhas bancadas nas que, de xeito evidente, non abunda ultimamente o enxeño da oratoria. Pero non todo pode fiarse ao discurso grácil, e a capacidade da sátira (necesaria), porque en eleccións todo tórnase diferente, e ás veces inexplicable. O rédito electoral que supón que Podemos renuncie a lista propia en Cataluña axudaría o seu: hai agora unha dinámica curiosa, unha enxeñería, sobre onde presentarse e onde non. E é que non todo depende de ir nunha circunscrición, senón de ausentarse dela.

Rufián ofreceu a cambio a súa contribución aos mitins de Montero, como a estrela que se aviene, máis de rockstar que de teloneiro, a unha tournée española, un rescoldo, apenas, da súa intención primeira. Está, pero non está, glorificando con astucia felina ao gato de Schrödinger. Rufián é o paradoxo vermello. Ninguén sabe se a Irene Montero frutificaralle en votos este apoio. Rufián apareceu estelar con modernísimo outfit, atacou á dereita, claro, só faltaba, pero tamén ao socialismo, ao que non ve suficientemente enojado en tempos de grandes retos. Pensa en sometelo, como quen usa lume amigo, pero iso non sucederá nun escenario de derrota. Moitos cren que esta viaxe redundará máis ben nun aumento do voto útil de esquerdas.

Subscríbeche para seguir lendo