Como saber se es daltónico? Estas son os sinais que poden pasar desapercibidas

Non sempre é fácil darse conta de que se perciben as cores dun xeito diferente. Para algunhas persoas, determinadas tonalidades foron sempre así, polo que non teñen unha referencia coa que comparar a súa propia visión coa dos demais. Isto explica que moitos casos pasen desapercibidos durante anos e que algunhas persoas chegue ata á idade adulta sen saber que son daltónicas.

De feito, entre o 30% e o 40% dos pacientes diagnosticados de daltonismo descoñecía que tiña esta alteración antes de acudir a consulta, segundo os datos da Clínica Oftalmolóxica Martínez de Carneiros. Unha realidade que cobra especial relevancia este domingo, 6 de setembro, con motivo do Día Mundial do Daltonismo.

Esta afección ocular afecta cunha maior incidencia aos homes, en concreto, a un de cada 12 homes; mentres que a padecen unha de cada 200 mulleres. Aínda que adoita identificarse durante a infancia e a adolescencia, tamén pode descubrirse de forma casual durante unha revisión oftalmolóxica realizada por outro motivo. Segundo a clínica, a idade media orientativa de diagnóstico sitúase entre os 15 e os 20 anos.

"Para unha persoa que viu as cores así desde que naceu, esa é a súa normalidade. Non pode comparar directamente a súa percepción coa dos demais. Cuando a alteración é leve, pode desenvolver estratexias para compensala e pasar moitos anos sen saber exactamente que ocorre", explica o doutor Diego Martínez de Carneiros.

O especialista recorda así que ser daltónico non significa necesariamente non distinguir as cores. En realidade, determinadas tonalidades poden percibirse de forma diferente ou resultar máis difíciles de diferenciar entre si. As alteracións relacionadas co vermello e verde son as máis frecuentes.

Estas son os sinais que non poden pasar desapercibidas

Hai determinadas situacións cotiás que poden facer sospeitar dunha alteración na percepción das cores. Entre estas, atópanse:

• Confusión entre vermello e verde: é o caso máis habitual. Pode existir dificultade para diferenciar unha mazá vermella dunha verde ou para distinguir determinados tons marróns e verdosos
• Problemas con azul e amarelo: poden confundirse tons azuis con amarelos ou lilas con grises, aínda que se trata dunha alteración menos frecuente
• Erros ao combinar a roupa: algunhas persoas poden ter dificultades para conjuntar pezas ou ata para elixir calcetíns do mesma cor
• Dificultade cos semáforos: identificar rapidamente o vermello ou o verde das luces viarias pode converterse nun problema
• Mapas ou gráficos confusos: os esquemas, mapas de metro ou xogos de mesa que utilizan códigos de cor poden resultar máis difíciles de interpretar
• Cores con menos intensidade: tamén pode ocorrer que as cores se perciban máis apagados ou que se confundan sombras pertencentes a unha mesma gama

Nos nenos, algunhas dos primeiros sinais poden aparecer no colexio, cando a cor empeza a utilizarse de forma habitual en mapas, gráficos, exercicios ou materiais escolares. Confundir determinados tons pode levar a interpretar como descoido ou falta de atención o que en realidade responde a un xeito diferente de percibir as cores. Pequenas adaptacións, como incorporar símbolos, nomes ou patróns ademais da cor, poden facilitar estas tarefas. Ademais, coñecer o diagnóstico permite que tanto a familia como a contorna escolar entendan que determinados erros non responden necesariamente a descoidos ou falta de atención, senón a un xeito diferente de percibir determinadas cores.

Unha detección que tamén pode ser relevante para o futuro profesional

A detección tamén adquire especial importancia na adolescencia, cando comezan a tomarse decisións sobre os estudos e o futuro profesional. Algunhas profesións teñen requisitos específicos relacionados coa visión cromática, entre elas determinadas funcións vinculadas á aviación, algúns postos militares ou traballos sometidos a criterios concretos. "Non se trata de dicirlle a un paciente que podo ou non pode facer, senón de que coñeza con tempo os requisitos de determinadas profesións e poida tomar as súas decisións con toda a información", sinala Martínez de Carneiros.

O diagnóstico realízase mediante probas de visión cromática, como o test de Ishiara, unha exploración sinxela, rápida e non invasiva. Nos casos nos que é necesario coñecer con maior precisión o tipo ou grao de alteración, poden realizarse probas adicionais.

Desde Martínez de Carneiros recordan que detectar o daltonismo non cambia o xeito na que unha persoa ve as cores, pero si permite entender determinadas dificultades e aprender a desenvolverse con elas con maior naturalidade, especialmente durante a etapa escolar e antes de tomar decisións académicas ou profesionais.