Combustibles renovables no transporte: onde se utilizan e que aplicacións teñen

Os combustibles renovables xa teñen aplicacións en distintos ámbitos da mobilidade, desde os desprazamentos por estrada ata a aviación e o transporte marítimo. Estamos a falar dunha categoría que engloba diferentes combustibles, obtidos a partir de materias primas de orixe renovable, como aceites de cociña usados, residuos orgánicos, graxas, biomasa, ou mediante procesos sintéticos.

A súa produción pode seguir distintas vías tecnolóxicas, que na actualidade presentan distintos graos de desenvolvemento. Entre elas atópanse procesos como o hidrotratamiento, utilizado para obter combustibles como o HVO, outras rutas de transformación de materias primas orgánicas e procesos sintéticos nos que interveñen, por exemplo, hidróxeno e unha fonte de carbono.

No transporte por estrada, os combustibles renovables poden utilizarse en vehículos diésel, gasolina e híbridos actuais sen necesidade de modificar o motor, o que permite incorporalos á mobilidade aproveitando tamén as infraestruturas existentes de distribución e reposición. Ao mesmo tempo, existen combustibles renovables destinados a outros modos de transporte, como o SAF na aviación, de maneira que estas solucións poden contribuír a reducir as emisións de CO2 en diferentes ámbitos da mobilidade.

Que combustibles renovables utilízanse no transporte por estrada?

Na estrada existen solucións destinadas tanto a vehículos con motor diésel como de gasolina, que poden empregarse en turismos, vehículos comerciais, autobuses ou transporte pesado.

Entre os combustibles destinados a aplicacións diésel atópase o HVO (Hydrotreated Vegetable Oil), un combustible parafínico que pode producirse a partir de materias primas de orixe renovable mediante un tratamento con hidróxeno. Entre estas materias primas poden atoparse aceites de cociña usados e determinados residuos da industria agroalimentaria.

Se ben aínda de forma limitada, tamén existe gasolina renovable, producida a partir de materias primas de orixe renovable mediante procesos específicos que permiten obter un combustible apto para motores de gasolina.

A partir destas dúas vías de produción, xa atopamos combustibles 100% renovables dispoñibles no mercado español. En concreto, Repsol comercializa Diésel Nexa orixe 100 % renovable en máis de 1.700 estacións de servizo, unha alternativa deseñada para utilizarse en motores diésel actuais sen necesidade de modificacións. Tamén ofrece Gasolina 95 Nexa orixe 100 % renovable, destinada a vehículos de gasolina e híbridos e dispoñible nunha trintena de estacións.

Ademais, o crecemento deste tipo de combustibles conta cun marco específico en España. O Real Decreto 611/2026 establece desde 2027 obxectivos anuais para a incorporación de biocarburantes e biogás avanzados e de combustibles renovables de orixe non biolóxica ao transporte por estrada. No caso dos primeiros, a porcentaxe parte do 4 % en 2027 e chega ao 5,5 % en 2030, calculado sobre o contido enerxético.

Isto permite entender que o diésel renovable e outras alternativas forman parte dunha transformación que irá gañando presenza durante os próximos anos.

Que papel teñen os combustibles renovables na aviación?

No transporte aéreo, o termo máis habitual é "SAF", siglas de Sustainable Aviation Fuel. Trátase dunha categoría de combustibles destinados especificamente a aviación e que pode comprender diferentes materias primas e procesos de produción.

E é que non todo o SAF fabrícase da mesma forma; unha parte pode producirse a partir de materias primas de orixe orgánica, como aceites usados ou determinados residuos, mentres que outras rutas recorren a procesos sintéticos nos que poden intervir hidróxeno, electricidade e unha fonte de carbono.

A súa utilización xa está a aumentar en Europa. Os datos publicados pola Axencia da Unión Europea para a Seguridade Aérea (EASA) mostran que durante 2025 declaráronse 39,3 millóns de toneladas de combustible de aviación na UE, das cales 1,1 millóns foron SAF. Ademais, o 80,2 % do SAF fornecido produciuse a partir de aceite de cociña usado.

En España tamén contamos con exemplos concretos. A planta de Repsol en Cartaxena, operativa desde 2024, ten capacidade para producir 250.000 toneladas anuais de combustibles renovables, entre eles diésel renovable e SAF. A compañía asinou ademais acordos de subministración de SAF con aerolíneas como Iberia, Ryanair, Vueling, Volotea ou Iberojet.

Deste xeito, o SAF xa se está incorporando a voos comerciais e á cadea habitual de subministración da aviación. En 2025 representou o 2,79% do total, por encima do obxectivo do 2% fixado pola UE no seu regulamento ReFuelEU Aviation. Para 2030, a obrigación de uso de SAF ascenderá a un mínimo do 6%.

Como se utilizan os combustibles renovables no transporte marítimo?

O transporte marítimo presenta unhas necesidades moi variadas, xa que non require o mesmo un ferry, un cruceiro ou un buque de mercancías. Por esta razón, tamén existen diferentes opcións de combustibles renovables cuxa utilización depende do motor, a embarcación e o tipo de operación.

Unha das posibilidades é empregar combustibles renovables para motores diésel cando as características técnicas destes permíteno. A nova unidade de Repsol en Puertollano, que comezou a producir a gran escala en 2026, conta cunha capacidade de 200.000 toneladas anuais de diésel renovable e contempla aplicacións en coches, camións e barcos.

Tamén se están desenvolvendo outras opcións. Repsol, por exemplo, mantén un acordo de oito anos con Norwegian Cruise Line Holdings para fornecer combustibles renovables aos seus buques no Porto de Barcelona. O acordo contempla biocombustibles desde a tempada europea de cruceiros de 2026 e metanol renovable a partir de 2029.

A evolución do sector tamén está marcada pola normativa europea. O regulamento FuelEU Maritime establece que a intensidade media anual de gases de efecto invernadoiro da enerxía utilizada a bordo dos buques incluídos no seu ámbito debe reducirse un 2 % desde 2025 e un 6 % desde 2030, tomando como referencia 91,16 gramos de CO₂ equivalente por MJ; a esixencia aumenta progresivamente nas décadas seguintes.

Como se adaptan os combustibles renovables aos distintos modos de transporte?

Non existe unha única solución que poida utilizarse da mesma xeito en todos os medios de transporte. Cada sector ten os seus propios requisitos técnicos e operativos, e os combustibles deben adaptarse a eles.

En España e Portugal xa está dispoñible o Diésel Nexa orixe 100 % renovable, que pode utilizarse directamente en motores diésel actuais sen necesidade de facer modificacións. Deste xeito, pode integrarse na mobilidade cotiá aproveitando tecnoloxías que xa están en uso.

En aviación, as esixencias son distintas. O SAF debe cumprir as especificacións propias do combustible aeronáutico e utilizarse dentro das condicións establecidas para cada ruta de produción. Ademais, antes de incorporarse aos voos comerciais, debe cumprir os requisitos técnicos e de mestura aplicables.

No transporte marítimo tamén existen distintas posibilidades: desde combustibles renovables aptos para determinados motores diésel ata alternativas como o metanol renovable. Neste caso, a elección depende especialmente do tipo de embarcación, do motor e das características de cada operación.

Como se integran os combustibles renovables nas infraestruturas de transporte existentes?

Outra característica importante de determinados combustibles renovables é que poden aproveitar infraestruturas que xa se utilizan para almacenar, transportar e fornecer combustibles líquidos.

Isto é especialmente visible na estrada. Produtos como Diésel Nexa orixe 100 % renovable, poden distribuírse e encherse a través da rede existente, o que facilita a súa incorporación sen ter que crear desde cero un sistema de subministración diferente.

Esta característica adoita relacionarse co concepto drop-in. De xeito sinxelo, fai referencia a combustibles que poden incorporarse aos sistemas actuais dentro dunhas determinadas especificacións técnicas.

A mesma idea aparece noutros sectores, aínda que coas súas propias condicións. O SAF pode integrarse na cadea de subministración dos aeroportos, mentres que en transporte marítimo a adaptación dependerá do combustible utilizado e das características de cada buque e instalación.

Como contribúen os combustibles renovables a reducir as emisións de CO2?

Para comprender a contribución dos combustibles renovables á redución de emisións de CO2 do transporte, hai que considerar todo o seu ciclo de vida, e non unicamente o que ocorre cando se utiliza no motor.

En concreto, o cálculo de emisións en ciclo de vida ten en conta o carbono capturado durante o crecemento das materias primas orgánicas utilizadas para a súa fabricación, as emisións de CO2 asociadas á súa obtención e transporte, o proceso de produción e distribución do propio combustible e o seu uso final no vehículo. O resultado pode ser unha redución das emisións netas de CO₂ no ciclo de vida respecto dun combustible de orixe mineral equivalente, cuxo porcentaxe depende das materias primas e os procesos de produción utilizados.

Para Diésel Nexa orixe 100 % renovable, Repsol comunica unha redución de ata o 90 % das emisións netas de CO₂ no ciclo de vida respecto dun combustible de orixe mineral equivalente. Trátase dun dato vinculado ás materias primas e procesos contemplados pola compañía, polo que non debe extrapolarse automaticamente a calquera outro HVO.

Os combustibles renovables teñen, por tanto, aplicacións distintas na estrada, aviación e transporte marítimo. Os datos europeos e españois mostran ademais que a súa presenza está a aumentar, mentres que exemplos industriais e comerciais permiten comprobar como estas solucións xa forman parte de operacións reais de mobilidade.