La Fiscalía advierte de que la plantilla forense es "claramente insuficiente" para perseguir los casos de maltrato y violación en A Coruña

A loita contra os malos tratos e a violencia sexual ten unha peza fundamental nos forenses especializados. Estes non só apoian a investigación dos xogados, senón que recollen datos sobre estas formas de violencia, investíganas e dan formación nela e deseñan protocolos de actuación. Uns equipos esenciais que, segundo advirte a memoria da Fiscalía Xeral do Estado para 2025, non contan con suficientes efectivos na Coruña para atender a unha problemática en auxe; só na cidade da Coruña, segundo confirmaron fontes policiais á OPINIÓN o ano pasado, o 091 dá protección a unhas 700 mulleres no sistema de seguimento por violencia de xénero. A provincia, indica a Fiscalía, conta con tres equipos forenses, pero "rexístrase unha pendencia crecente que responde a un persoal claramente insuficiente".

Estes equipos reciben o nome de Unidades de Valoración Forense de Integral (UFVI), e, segundo o propio Ministerio da Presidencia, Xustiza e Relacións coas Cortes, entre as súas funcións está dar apoio especializado "en materia de violencia de xénero e violencia sexual aos órganos xudiciais". Encárganse de facer valoracións sobre as vítimas e agresores, con obxectivos que van desde facer informes psiquiátricas, analizar de urxencia factores de risco, estudar se as lesións correspóndense co relato de como se produciron ou examinar casos como a ablación xenital. Tamén de asesorar, ou propor medidas de protección ou afastamento. E ocúpanse de deseñar protocolos de actuación relativos a estes delitos, de recoller información "que permita xerar coñecemento sobre estas formas de violencia", e da formación, docencia e investigación sobre elas.

Un feminicidio e máis agresións sexuais

O Ministerio Fiscal recolle que durante 2025 producíronse 50 feminicidios, o mesmo dato que no exercicio anterior, un deles na provincia da Coruña. Aínda que non se mencionan explicitamente, probablemente trátase do crime que ocorreu no mes de xuño no barrio coruñés de Sacra Familia. Como relatou A OPINIÓN, un home foi detido acusado de matar a puñaladas á súa parella, unha muller de 49 anos, nunha vivenda da rúa San Isidoro. Fuentes coñecedoras da primeira investigación apuntaron a que se barallaba a tese de que o homicida e a súa vítima estivesen xuntos en locais de lecer nocturno durante a noite. El regresaría antes ao domicilio que compartían, e, á volta dela, discutiron e el matouna cunha arma branca.

Trátase do segundo homicidio por violencia de xénero que ocorreu en menos dun ano na cidade: o anterior fora en agosto de 2024. E, aínda que o Ministerio do Interior non ofrece datos sobre violencia de xénero por municipios nas estatísticas de criminalidade, si indica que en 2025 detectáronse 78 delitos contra a liberdade no municipio da Coruña, un 47,2% máis que en 2024; no conxunto da provincia foron 252. As que implicaron penetración foron 24, un 166% por encima das cifras do ano anterior.

Medidas cautelares e réxime de visitas

En canto ás medidas de protección ás vítimas, a memoria recolle que o fiscal delegado da Coruña sinala que, antes da reforma que se produciu no artigo 544 bis da Lei de Axuizamento Criminal, que regula accoines cautelares como impor a un acusado a prohibición de residir nunha zona ou comunicarse cunha persoa, xa se apreciaba unha tendencia "para acordar medidas penais de protección respecto dos menores cando estes presenciaban actos de violencia de xénero de especial intensidade ou carácter reiterado". Desde o cambio, o "criterio xeral" nas seccións de Violencia sobre a Muller consiste "en suspender o réxime de visitas e en non acordalo cando non existe previamente".

O texto indica que hai debate na aplicación do artigo 94.4 do Código Civil, que prohibe á Fiscalía informar favorablemente de establecer ou manter un réxime de visitas cando o proxenitor está incurso nun procedemento penal "por atentar contra a vida, a integridade física, a liberdade, a integridade moral ou a liberdade e indemnidad sexual do outro cónxuxe ou os seus fillos". A memoria destaca as fiscalías de Galicia, e, en especial a da Coruña, "onde non consta ningunha resolución xudicial que manteña visitas nos supostos en que a lei prevé a súa suspensión e onde se documentan sistematicamente todas as diverxencias".

Samuel Luiz e trata sexual

O informe da Fiscalía Xeral do Estado, que, como publicou este diario, advirte da proliferación de narcopisos na cidade da Coruña, tamén destaca unha sentenza do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia, que confirma un fallo da Audiencia Provincial coruñesa nun caso de trata. Segundo sinala, achega "un enfoque social e de xénero de gran relevancia na valoración do testemuño" das vítimas, que foron "captadas pola súa situación de vulnerabilidade, pero coñecedoras de que o seu destino é o exercicio da prostitución". En palabras da memoria da Fiscalía, o fallo sinala que "quen non se atopa nunha situación de especial vulnerabilidade, de necesidade evidente, ata de desesperación, non aceptaría as condicións de explotación ás que ven sometidas, o cal é relevante para comprender o proceso de captación e vulnerabilidade". Un acusado foi condenado a máis de 53 anos de prisión por sete delitos.

E o informe tamén menciona á cidade por un caso de crime homófobo. Trátase do de Samuel Luiz, o mozo morto a golpes nunha agresión grupal en 2021 na Coruña ao que uno dos seus asasinos chamou "maricón", un caso que no seu momento motivou protestas na Coruña e outros puntos da xeografía española. A Fiscalía destaca que o Tribunal Supremo confirmou a concorrencia do agravante de discriminación por orientación sexual, que xa apreciaran tanto a Audiencia Provincial como o Superior.

Subscríbeche para seguir lendo