As sete especies de escorpiones que hai en España: así son as súas picaduras

Chegan as altas temperaturas e, con elas, empezan a aparecer os escorpiones, tamén en España. No noso país existen sete especies deste arácnido, repartidas pola Península e os dous arquipélagos. Ademais, á marxe das especies autóctonas hai xa polo menos outras dúas exóticas, chegadas desde outros ecosistemas, como ocorre con tantas outras especies de fauna e flora.

Os sete principais escorpiones que hai en España son os seguintes, segundo o seu nome científico: Buthus occitanus, Buthus ibericus, Buthus montanus, Buthus elongates, Euscorpius flavicaudis, Euscorpius balearicus e Belisarius xambeui, tal e como figura na listaxe do Ministerio para a Transición Ecolóxica.

De todos eles, o máis frecuente é o Buthus occitanus, cuxo nomee popular é alacrán ou escorpión amarelo. Adoita vivir nas rexións máis cálidas de España.

E é que cada especie adoita atoparse en hábitats diferentes. Por exemplo, o Euscorpius flavicaudis, ou escorpión negro, con tons amarelos en varias partes do seu corpo, habita en zonas máis húmidas e de vexetación frondosa.

Tamén existen escorpiones en Baleares e en Canarias, aínda que neste último caso trátase dunha especie invasora, allea ao arquipélago. En canto a Baleares, alí vive Euscorpius balearicus, aínda que só atópase en Mallorca e Menorca, concretamente nas súas áreas máis rochosas e áridas. En Canarias atopamos o Centruroides gracilis, concretamente na illa de Tenerife, pero procede en realidade de África.

Saen na primavera e verán

Trátase de animais que non están adaptados ao frío, motivo polo cal pasan o inverno ocultos e inactivos en buracos e baixo rocas. É coa chegada das temperaturas máis altas cando saen da súa hibernación e desenvolven a súa actividade, sobre todo á tardiña e durante a noite.

Trátase dun animal que é vítima de moi mala prensa, dado que a soa mención do seu nome evoca picaduras dolorosas e ata mortais, pero non é o caso das especies que viven en España.

O Servizo de Información Toxicolóxica (SIT) explica que, “dada a pequena cantidade de veleno inxectado, de cando en cando as súas picaduras son graves”, polo que os seus efectos non son comparables aos danos que ocasionan especies que viven noutros países e que si poden chegar a causar a morte.

Que facer en caso de picadura

As picaduras causadas polos escorpiones españois provocan unha forte dor na zona afectada, inflamación e aparición de edemas. Nalgúns casos, as vítimas destes arácnidos poden acusar dores musculares, cambras ou tremores. Con todo, o máis normal é que todos estes síntomas desaparezan por completo ao cabo de 48 horas.

Os escorpiones inoculan o seu veleno a través dun aguillón situado na punta da súa cola. O veleno dos escorpiones é unha mestura complexa que contén neurotoxinas e outros compoñentes, incluídas as toxinas alfa, que afectan as canles de sodio.

Os expertos aconsellan, en caso de sufrir unha picadura, inmobilizar a zona afectada e desinfectala con auga e xabón ou algún antiséptico.

O escorpión amarelo e o escorpión negro son as especies que presentan máis potencial de picaduras na Península, pero, segundo a Revista Sanitaria de Investigación, non existen motivos para preocuparse especialmente en caso de ser obxecto dun destes ataques, pero si estar atentos aos síntomas por se fose necesaria unha atención especializada.