Patti Smith, unha ponte cara a Rosalía

Patti Smith ocupa un lugar central na cultura contemporánea. A concesión do Premio Princesa de Asturias confírmao ao recoñecer a unha artista que se abriu paso nun territorio historicamente dominado por homes, o punk. Pero tamén a unha creadora que transitou con naturalidade entre a música, a literatura e a fotografía sen diluírse en ningunha delas e que soubo tender pontes entre xeracións. A admiración mutua entre Smith e Rosalía, separadas por décadas, contextos e linguaxes, ilústrao ben.

Máis aló do evidente, o galardón chega nun momento significativo. Smith está a piques de cumprir 80 anos. Recoñecela agora, cando continúa en activo e cunha vixencia pouco común, é tamén un acto de lucidez. Nunha época marcada pola velocidade, a fragmentación e o efémero, a súa traxectoria encarna o contrario: coherencia e unha idea da arte como forma de vida.

Hai, ademais, un motivo menos visible. Smith nunca separou do todo a música da palabra. As súas cancións e os seus libros responden á mesma lóxica, a de alguén que, primeiro de nada, escribe. Nun contexto no que boa parte da música popular ha simplificado a súa linguaxe, esa fidelidade á palabra continúa sendo unha rareza moi valiosa. Smith alternou discos, libros e proxectos persoais sen someterse do todo ás regras do encaixe comercial. Esa forma de moverse, a miúdo ao contraxeito, explica por que a súa obra resistiu mellor o paso do tempo que a de moitos dos seus contemporáneos.

A autora de Horses e Just Kids tamén funcionou como unha transmisora cultural. A través dos seus vínculos e referencias, novas xeracións chegaron á fotografía de Robert Mapplethorpe, a poesía de Rimbaud ou a escena neoiorquina dos setenta. Smith é unha artista influente e é unha ponte.

Por todo iso, o premio chega tarde para quen xa a consideraban imprescindible. Pero, aínda así, di moito de quen o concede, que acertou ao querer recoñecela publicamente.

Subscríbeche para seguir lendo