Montserrat Prieto, secretaria xeral da Asociación Española do Café: "Estamos nun momento bonito do café porque o consumidor ten interese por coñecelo"

A Coruña é este mércores e xoves a sede do Congreso Español do Café, organizado pola Asociación Española do Café, cuxa secretaria xeral, Montserrat Prieto, destaca o efecto do conflito de Oriente Medio no prezo deste produto e considera que o sector se atopa nun bo momento ante o interese mostrado polos consumidores cara a esta bebida.

O café é máis que unha simple bebida?

O café é a segunda bebida máis consumida no mundo despois da auga. Ten un factor social e cultural moi arraigado en España e, ademais, hai todo un tecido empresarial moi relevante en España en canto ao café. Somos o segundo produtor de café soluble da Unión Europea, despois de Alemaña, e o terceiro na produción de café descafeinado e de café tostado, polo que no contexto europeo España é un país cafetero importante.

Hai unha maior relevancia económica do café do que pode crerse a primeira vista?

Si, o que pasa é que non eramos un sector moi coñecido. Nós producimos ao ano unhas 26.000 toneladas de café tostado e soluble para trasladalo a algo que sexa fácil para entender. Cada consumidor español, segundo datos nosos do ano 2024, consome 4,12 quilos de café ao ano, o que significa aproximadamente unhas 550 cuncas de café. Iso, unido a que moitas destas cuncas consómense na canle de hostalería e restauración, dános unha foto dun sector moi social e moi ligado aos hábitos de consumo dos españois.

Ese factor social é o que fai que ata teña relevancia na política? Porque o seu prezo é unha referencia constante dos políticos.

Dentro de todo o que subiron os alimentos pola inflación, resulta sinxelo comparar o prezo do café co doutros produtos que custan máis. É algo alcanzable ao consumidor, a pesar de que houbo un incremento dos prezos moi ligado ao da materia prima que sufrimos hai un ano.

Hai previsión de que poida subir máis nos próximos meses?

Estamos nun contexto, xa non de café, senón en xeral, dunha incerteza moi grande con todo o que está a pasar co conflito de Oriente Medio, onde xa as estimacións mostran que están a subir os seguros de transporte marítimo, frételos e a enerxía. É un contexto internacional complexo, unido a unha inflación que todos coñecemos, polo que os alimentos, e o café entre eles, non están exentos desta situación. Estamos nun momento en que todos os sectores monitorizamos a evolución do que está a pasar. Cando se pechou o estreito de Ormuz, toda a produción de café verde que traiamos do sueste asiático tivo que desviarse polo cabo de Boa Esperanza, bordeando África, o que significa uns 15 ou 20 días máis de travesía marítima e iso afectounos. Agora engadiuse a este factor o tema da enerxía e todo o que leva o conflito. Na medida en que se solucione rápido, aínda que haxa efectos que se trasladen no tempo, vai axudar a que o prezo se estabilice, pero o momento é complexo e, ademais, a nosa materia prima é importada do sueste asiático, África ou América Latina.

De feito, no seu congreso hai un relatorio sobre xeopolítica.

O congreso facémolo cada dous anos e no último, que foi en Santander, xa falabamos de xeopolítica nun relatorio. Este ano non tiñamos ningunha dúbida de que había que ter ese relatorio outra vez, quizais cun contexto moi diferente. Nós monitorizamos cada semana a situación do transporte marítimo coa axuda do Porto de Barcelona porque o 90% do café que se importa en España entra por alí e facemos un informe para os nosos asociados. Pero no congreso tamén falamos de intelixencia artificial e temos como país produtor invitado a Vietnam cunha delegación súa de primeiro nivel, ademais dunha visión do mercado por parte de Portugal. O sector produtor ten ademais unha forte presenza en Galicia, onde temos ás empresas Candeas, As Antillas, Campos, Lúa, Penela, Saburido, Amador, Siboney, Veracruz e Campinas São Paulo, moitas delas moi relevantes no contexto español e a maioría familiares, que tamén é algo a ter en conta.

Nos últimos anos están a aparecer novos modelos de negocio en hostalería vinculados ao café.

Creo que estamos nun momento bonito do café porque o consumidor ten interese por coñecer as súas orixes, calidades e os xeitos de preparación. Está a haber moita cafetería nova de cafés de especialidade en practicamente todas as cidades e notamos que está a haber interese polo café. Isto ten moito que ver co esforzo das empresas, que están a traballar moito en dar a coñecer o que hai detrás dunha cunca de café, do que explicamos que é parecido ao viño, xa que ten denominacións de orixe e o café diferentes orixes.

Sempre se fala de cultura do viño, tamén hai cultura do café?

Si, hai cultura do café porque nos países consómese de xeitos diferentes e ata en España hai variedades de consumo distintas en función das zonas xeográficas. Tamén hai que ter en conta as súas orixes, porque o café é un produto natural no que a zona de cultivo inflúe moito. Nunha cunca de café inflúen tanto a orixe como a forma de preparalo, e as nosas empresas traballaron moito tamén na formación sobre a preparación.

É posible intuír cara a onde vai ir o negocio do café nos próximos anos?

Todo nos fai pensar que o café de especialidade terá importancia porque segue cobrando importancia cada día. Cando se fala de novas canles e formas, creo que a pandemia nos ensinou a todos que hai que ter a mente aberta, innovar, achegarse á demanda, e isto é o que estamos a facer agora. Espero e desexo que o café siga neste momento bonito que estamos a vivir, porque detrás do café está unha industria española importante e nos países produtores ten unha importancia económica fundamental.